මහාවංශික ඉතිහාසෙත් ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධයක්ද?

Woman Carrying A Bull by Vladimir Fokanov.
Woman Carrying A Bull by Vladimir Fokanov.

මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ ‘මගේ ආදරණීය යක්ෂණී’ පෘෂ්ඨීය වියමන සහ අර්ථකාරක ගුණයෙන්ද සෑහෙන සංදිග්ධතා පෙන්වන සංකීර්ණ නවකතාවක් බව මා වෙනත් තැනක ලියා ඇත. විශේෂයෙන්ම වෙඩිවර්ධන භාෂාව සහ අනෙකුත් ව්‍යුහීය අංග ගැට ගසන ආකාරය සාමාන්‍ය පාඨකයාට දනවන නුහුර ඇතැම්විට සාමාන්‍ය සුසාදිත- යථාර්ථවාදී නවකතා කියවන පාඨකයා කියවීමෙන් ඈත් කරන්නටද ඉඩ තිබේ. අනික් අතට මේ නවකතාවේ තේමාත්මකය සිංහල බෞද්ධ දේශප්‍රේමීන් කුලප්පු කරන්නක්ද වේ. මේ කරුණු දෙක නිසාම වෙඩිවර්ධනගේ මගේ ආදරණීය යක්ෂණී නවකතාව ලංකාවේ සාහිත්‍ය පඨනයේ ඒ තරම් ආකර්ෂණීය ඉඩක් ගනිතැ’යි අපි බලාපොරොත්තු නොවෙමු. කෙසේ වෙතත් මෙවැනි සංකීර්ණ පෘෂ්ඨයක් සහිත නවකතාවක් කියවීමේ අත්දැකීම මෙවැනි කෙටි රචනයක විස්තර කරන්නට යෑමද සෑහෙන අසීරු වැඩකි. එබැවින් මගේ ආදරණීය යක්ෂණී කියවීම බෙහෙවින්ම සීමාසහිත අවකාශයක ගාල් කරන්නට සිදුවේ. (කාලයත් ඉඩත් ලද තැනෙක මගේ ආදරණීය යක්ෂණී ගැන දීර්ඝ සංවාදයකට මං පෑදෙනු ඇත.)

නවකතාවේ කතානායක මේඝවන්න වේගා ප්‍රංශයේ පිටුවහල් ජීවිතයක් ගතකරන්නෙකි. එය දේශපාලනික පිටුවහල්භාවයකි. ඔහු ඉතිහාසය ගවේෂණය කරන්නෙකි. විශේෂයෙන්ම ප්‍රබන්ධතාත්මක ඉතිහාසයට අභියෝග කරමින් අතීතය අවුස්සමින් මහේශාක්‍ය- මහාවංශික ඉතිහාසයට විකල්පව සැබෑ ඉතිහාසය සොයා යන්නෙකි. නවකතාවේ අනෙක් ප්‍රධාන චරිතය හෙවත් ආදරණීය යක්ෂණී නේත්‍රබිම්බාය. ඇය අර ඉතිහාසඥයාට- කවිකාර ලේඛකයාට උමතුවෙන් පෙම් කරන්නියකි. දෙදෙනා අතර සංසර්ගික ආදර පටලැවිල්ලකින් ආරම්භ වෙන නවකතාව විජය- කුවේණි අන්දරය තරම් ඈතට දිවෙයි. චිත්තභානු, දුර්ගඡායා, නිබ්බ ඇතුළු අතුරු චරිත කිහිපයද මව්බිමෙන් පිටුවහල් වූ චරිතය. ඔවුහු පිටරටවල්වලදී ‘කොළ පත්‍ර’ අරගලයකට මැදිවෙති. ඒ නිසාම නොයෙක් විට හමුවෙන මොවුහු අතර සිදුවන වර්තමාන ජීවන අත්දැකීම් (පිටරටක ජීවත්වීමේ වේදනාව) සහ අතීත ලංකා- මතක පිළිබඳ ආවර්ජනය පෞද්ගලිකත්වය බිඳ බරපතළ සමාජ කියවීමක් ඉල්ලා සිටියි. වර්තමාන වේදනාවේ සිට ඉතිහාසයේ අඳෝනාවක් දක්වා නවකතාවේ තේමාත්මකය දුරදිග යයි. මගේ ආදරණීය යක්ෂණී නවකතාව ගැන එතැනින් එහා සාරාංශයක් කිරීමට මේ රචනය උත්සාහ නොකරන අතර නේත්‍රබිම්බා හෙවත් ආදරණීය යක්ෂණී සමග වේගා පැටලෙන උමතු සංසර්ගයක සිට යාපනේ නාවාලිවල ශාන්ත පීතර දෙව්මැදුරට බෝම්බ දැමූ කතාව දක්වා වූ එකිනෙකට වෙනස් අතීත- වර්තමාන ප්‍රබන්ධමය විඳීම් අතර ඇති අතුරු කතා මම මගගැර යමි.

“කුවන්නා කියන්නෙ දෙමළ ගෑනියෙක්ට.” (399 පිට)

වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාවේ අවසානය එයයි. මම එතැනින් පටන් ගනිමි. බහුතරය වටා බලය ඒකරාශී වෙන විට සුළුතරයේ සුළු අයිතීන් මූලික මානව හිමිකම් පවා නන්නත්තාර වී යයි. පශ්චාත් යුද ලංකාව එහි ආදර්ශයකි. වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාවේ සංදර්භයත් කතිකාමය මැදිහත්වීමත් මේ මොහොතය. සිංහල බෞද්ධ හෙජමොනිය විසින් මේ බිමේ උරුමය ගැන උරුමක්කාරයන් යැයි හඳුන්වන තනි පිරිසකට තමා ගැනම උන්මාදයක් ගොඩනංවන විට ඉතිහාසඥ මේඝවන්න වේගාට හමුවන ලංකාවේ යක්ෂ ගෝත්‍රය දමිළ සම්භවයක් සහිත ජන කොටසකි. විජයාගමනයටත් පෙර සිට දමිළ ජනතාව ලංකාවේ වාසය කළ බව මේ ඉතිහාසඥයා සොයා ගනියි.

ඉතිං මේ මේඝවන්න වේගාගේ අපූරු සොයාගැනීම වන “කුවේණි දෙමළ වීම” අපේ කෙටි රචනය පුරා කේන්ද්‍රාභීසාරී මෙන්ම කේන්ද්‍රාපසාරීද වෙයි. සාහිත්‍යකරුවා යනු ඉතිහාසඥයකු නොවේ. එහෙත් ඉතිහාසගත වාස්තවිකත්වයන් ප්‍රශ්න කරන්නට අලුත් යථාර්ථ ඇති බව යෝජනා කරන්නට ඉතිහාසගත අධිපති දෘෂ්ටිවාද අභියෝගයට ලක්කරමින් ඒවා සංස්කරණය කරන්නට සාහිත්‍ය කෘතියකට මැදිහත් වන්නට පුළුවන. ඒ අර්ථයෙන් මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ මේ නවකතාව බරපතළ ලෙස සංවාදයට ගතයුතු කෘතියකි.

“අතීතය යනු ඉතිහාසයයැ”යි වරදවා නොගන්න. මට අනුව ඉතිහාසය හැමවිටම ප්‍රබන්ධයකි. නොඑසේ නම් කවන්ධයකි. ඉතිහාසය, අතීතය තරම් අවංක නැත. ඉදින් නිකලාසුවන් පියමැන ආයේ ඉතිහාසය දෙසින් නොව අතීතය දෙසින් බව මම පවසමි. එසේ වතුදු මා නිවහන ඉදිකර තිබුණේ ඉතිහාසය මතය.” (159 පිට.)

වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාව මගින් අවුස්සන ඉතිහාසයද පරිකල්පනීය- ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාසයකි. අධිපතිධාරී ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාසයක් අභියෝගයට ලක් කරන්නට තවත් ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාසයක් නිර්මාණය කිරීම අපූරු වැඩකි. ඓතිහාසිකව ගත්විට යථාර්ථවාදී නවකතාව බොහෝවිට සේවය කර ඇත්තේ පවතින යථාර්ථවාදය සුරැකීම වෙනුවෙනි. නැත්නම් පවතින යථාර්ථය තවදුරටත් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීමටය. සත්‍යභාසී- යථාර්ථවාදී නවකතාව මුල සිටම කළේ එයයි. යථාර්ථවාදයේ ආභාසය ලබමින් ඉතිහාසයේ සහ සමාජයේ අර්ථ (සමාජ- දේශපාලනික- සංස්කෘතික) නිරූපණය හෝ දරා සිටීම නවකතාවේ කාර්යයක් විය. (බටහිර නවකතාවේ ආරම්භය අදාළ ඓතිහාසික සමාජ තත්ත්ව සමග දැක්වූ සම්බන්ධය විස්තර කිරීම අපේ සාකච්ඡාවට අමතර එළියක් විය හැකි වුවද එය නාමමාත්‍රික සඳහනකින් එහා යන්නට මෙතැන අවසර නැත.) එහෙත් සමකාලීන ප්‍රබන්ධ කතාව, විශේෂයෙන්ම පශ්චාත් යථාර්ථවාදී ප්‍රබන්ධ කතාව එහි ස්වභාවයෙන්ම යටකී තත්ත්වයන්ට අභියෝග කරයි. ඒවා කරන්නේ පවතින යථාර්ථය හෝ ඉතිහාසගත අධිපති දෘෂ්ටිවාද වැපිරීම, කොපි කිරීම හෝ සංරක්ෂණය කිරීම නොවේ. පශ්චාත් යථාර්ථවාදී නවකතාවල ප්‍රබන්ධමය යථාර්ථය, නැතිනම් සාහිත්යික පඨීතමය ලෝකය එදිනෙදා යථාර්ථවාදයෙන් සාපේක්ෂ ස්වායත්තවක් හිමිකර ගන්නා බව අපි දනිමු. එය සුවිශේෂ පරිකල්පනීය යථාර්ථයක් වුවත් ‘අහසේ පාවෙන’ වර්ගයේ එකක් නොවේ. වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාව ඓතිහාසික යථාර්ථය බිඳිමින් ගොඩනගන ඉතිහාසය පිළිබඳ කතාන්දරය ගැන සංවාද කිරීම සිටීබී බස්වලත් ‘මේ සිංහල අපගෙ රටයි, ‘මේ ගෞතම බුදුන්ගේ දේශයයි’ යනුවෙන් ස්ටිකර් අලවාගෙන සිටින සෙනඟක් සිටින රටකට කටු ඇනීමක් වීම අහම්බයක් නොවේ. දෙමළාට, දෙමළවීම නිසාම ප්‍රශ්න ඇති බව කියන්නට පත්තර පිටුත්, ඉන්ටර්නෙට් පිටුත් වැය කර බැණුම් අසන ඉතිහාසඥයන් ඇති රටක වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාව සිංහල පාඨක සමාජය කෙසේ අල්ලා ගනීද යන්න ගැන සුබවාදී විශ්වාසයක් මට නැත. එහෙත් ‘සිංහලකම’ රටේ උරුමයයැ’යි සිතා සුළු ජාතීන්ට එළිපිට ගල්ගසන ඥානසාර වර්ගයේ කැරලිකරුවන් සහ සිංහල රාවණා එළි හොයන බුද්ධිමතුන් ඉන්නා රටක ජනතාවට කුවේණිය නම් යක්ෂණිය දෙමළ බව හෙළිකිරීමේ ඉතිහාස කතාන්දරය කියවීම හදවතට කටු අනින්නක් වනවාට මම කැමතිය. ඉතිහාසය යනු ප්‍රබන්ධයක් බවත් කවන්ධයක් බවත් වෙඩිවර්ධන කතානායක මේඝවන්න වේගාගේ මුවට නගා ඇත. මා සිතන්නේ නම් ඉතිහාසය යනු කවන්ධයක් නොව හෘදය සාක්ෂියක් නැති එක පැත්තක් බලාගත් තනි ඇහැක් ඇති හිසක් බවයි. ඉතිං මෙවැනි ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාසයක් හාරා අවුස්සා පවතින සමාජ විසමතාවන්ට විකල්ප යෝජනා කරන අයට සිදුවන්නේ ඉපදිච්ච රටේවත් ජීවත්වන්නට බැරිවීම බව නවකතාව කියයි. එවැනි මත ඉවසන්නට තරම් අපේ සමාජයට ධෛර්යයක් නැත. එහෙත් මේ නවකතාවට තර්කයක් තිබේ. “ඇත්ත හොයා ගන්නට නම් අවම වශයෙන් සමාජයක් වශයෙන් තර්ක කිරීමට අප පුරුදු පුහුණුවිය යුතුය. එවන් සමාජයක් ගොඩනැගෙන්නට ඉඩ සලසනු විනා මෙවන් මිනිසුන් සංත්‍රාස ගන්වා ස්වයං පිටුවහලට තල්ලු කිරීමෙන් රටක් වශයෙන් යාහැකි දුර කොතරම්ද?” (276 පිට.) නවකතාවේ කතානායක වේගා අසන මේ ප්‍රශ්නය ඉතාම තීරණාත්මක එකකි.

දැන් තව තැනකින් පටන් ගමු. මිනිස් පරිකල්පනය පොහොසත් කිරීම සාහිත්‍ය කෘතියකට කළහැකි විශිෂ්ටතම කාර්යයකි. එදිනෙදා අපි පිළිගන්නා දේට විකල්ප ආකෘතීන්, අදහස්, ඇගයුම්, ප්‍රතිමාන- යථාර්ථයන් පරිකල්පනය කරන ප්‍රබන්ධකතා පාඨකයාගේ පරිකල්පනයද අවුලුවයි. මේ පරිකල්පනයේ ඇවිලවීම මගින් වෙනස් මිනිසුන් සහ යථාර්ථයන් ඉවසන්නටත්- හඳුනාගන්නටත් අවශ්‍ය චින්තනමය ආවේශය සැපයීම, සහනුකම්පාව වර්ධනය කිරීම සාහිත්‍ය කෘතියක් කරනා බරපතළම සමාජමය මැදිහත්වීමකි. එය අනෙකා ගැන දුක හිතෙන දේවල් ලියනවාට වඩා සංකීර්ණ කටයුත්තකි. (සුළු ජාතීන්, ස්ත්‍රීන්, දුප්පතුන්, සමලිංගිකයන් ගැන දුක හිතෙනා කවි- කතා ඇතුළු සාහිත්‍ය නිර්මාණ කළ පමණින් අර සහනුකම්පාව සමාජයක වගා කළ නොහැකිය. එවැනි දුක පොටෝ ගැසූ නිර්මාණ නම් අපට හිඟ නැත.) වෙඩිවර්ධන තම නවකතාව ඔස්සේ අපේ ඉතිහාසය ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධයක් බව පවසමින් එහි සැබෑ ඉතිහාසය හදාගැනීමට සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධය මා අර කී අනෙකා සම්බන්ධයෙන් නැවත සිතීමට හොඳ උත්තේජකයකි. එනම් පාඨක හදවතටත් ඔළුවටත් එක වැර ඇන පරිකල්පනය අවුළුවා සහනුකම්පාව වගා කිරීමකි.

මා මෙහි යන්තමින් උත්සාහ කළේ නවකතාව කියවීමට එක් දොරටුවක් ඇරගැනීමට පමණි. එබැවින් මෙය මගේ ආදරණීය යක්ෂණී ගැන අර්ථකථනයක් නොවේ. මේ නවකතාව මගින් ආදරය, ලිංගිකත්වය, ස්ත්‍රීත්වය ගැන වර්තමාන චරිත ඇසුරින් මෙන්ම කුවේණී- අල්ලිරානී වැනි පුරාණෝක්තිමය චරිත ඇසුරින් ගොඩනගන කතිකාව වෙතට පාඨකයා ඇස් ඇරිය යුතුය. මේ නවකතාව මා මුලින් කියූ පරිදි ප්‍රබන්ධ ව්‍යුහය මෙන්ම තේමාත්මක සංකීර්ණත්වයකින් හා සංදිග්ධතාවකින්ද යුතු නිසා කියවන්නා නොයෙක් විට නොයෙක් අර්ථ පසුපස ඇදී යන්නට පුළුවන. මෙහි සරල රේඛීය කතා වින්‍යාසයක් හෝ සාරාංශ කළහැකි කතාවක් නැති නිසා මා යන්තමින් සාකච්ඡා කළ ඉතිහාස කතාන්දරයට මේ නවකතාව ලඝු වන බවද සිතිය යුතු නැත. විශේෂයෙන්ම සමකාලීන ප්‍රබන්ධ කතා සෘජ අර්ථයක් හෝ තේමාවක් ඉලක්ක කරගත් ඒවා නොවේ. ඒවා නොයෙක් ආකාරයෙන් නොයෙක් තේමා පසුපස යමින් නවකතාව ගැන සාකච්ඡා කිරීමම සාහිත්‍ය පඨනයයි. ජොනතන් කලර් කීවාක් සේ සෑම පාඨකයෙක්ම පඨිතය අලුතින් ගොඩනගන්නෙකි. වෙඩිවර්ධනගේ මේ කෘතිය ඒ පඨිත කේන්ද්‍රීය කියවීම වෙත හොඳින් ඇරුණු දොරකි.

mahavamsa-modern-translation-and-notesබහ්වර්ථීජනනය හෙවත් බහුඅරුත් නිෂ්පාදනයේ විභවතාව අතින් සත්‍යභාසී- යථාර්ථවාදී ප්‍රතිනිර්මාණ විදියට අනුගත ප්‍රබන්ධ කතාවලට සාපේක්ෂව නූතනවාදී හා පශ්චාත් යථාර්ථවාදී ලක්ෂණ පෙන්වන කෘති ඉදිරියෙන් සිටියි. එම විභවතාව ප්‍රබන්ධකරුවා විසින් දැනුවත්ව නිර්මාණය කිරීමේ වැදගත්ම කොන්දේසිය ලෙස හඳුනාගත හැක්කේ මෙවැනි සාහිත්‍ය පඨිතවල ව්‍යුහ සංරචනයේ වෙනසයි. වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාව පාඨකයා පටලාගන්නා වැදගත්ම කොන්දේසියක් වන්නේද ඔහු මේ ප්‍රබන්ධයේ ව්‍යුහය රචනා කරන විදිහයි. ඒ ගැන ඉතාම කෙටි අදහස් කිහිපයක් පමණක් මෙහි සාරාංශ කරමු. සාහිත්‍ය නිර්මාණයක් නිර්සාහිත්යික ලේඛනයකින් වෙන්කර හඳුනාගැනීමේ මූලිකම ආකාරය ලෙස ජොනතන් කලර් කියූ භාෂාව පෙරබිමට කැඳවීමේ ක්‍රියාවලිය ගැන මංජුල වෙඩිවර්ධන ඕනෑවටත් වඩා සංවේදී ලේඛකයෙකි. ඔහු මේ නවකතාවේ පෘෂ්ඨීය වියමන වියා ඇති ආකාරයෙන් එය පෙනේ. ඔහුගේ භාෂාව සාමාන්‍යයෙන් කතා කරන හෝ ලියන භාෂා ශෛලිය නොවේ. එය ඔහු විසින්ම වර්ධනය කරගත් එකකි. නවකතාවක අතරමැද කවි භාවිත කිරීම නවකතාවට අලුත් දෙයක් නොවුණත් වෙඩිවර්ධන වෙනත් සිංහල රචකයන්ට වඩා වැඩිපුර එය කරයි. “මම” බැරලයක් වී ඇති සැටිත් සමාජයේ තවත් බැරල් ඈත තව ඇති සැටිත් කියන්නේ ඔහු සංයුක්ත කවියකිනි. නවකතාවේ පරිච්ඡේද නැවත නැවත කුඩා අනුමාතෘකා යටතේ ගොනුකර ඇත. ඒ සියලු අනුමාතෘකා කතාවේ සිදුවීම් පිළිබඳ අන්තර් දෘෂ්ටීන් පෙන්වන රූපකාත්මක- කාව්‍යාත්මක වැකිය. අවසාන විග්‍රහයේදී වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාව එක කවියක්යැ’යි කිවහැකි තරමටම කාව්‍යාත්මකය. එහෙත් බෙහෙවින් සංදිග්ධය. ඊට අමතරව වේගා ලියූ පුවත්පතේ රචනාව සහ එංගලන්තයේ සිට පැරිස් යන උමං දුම්රියක ඒ ගැන සිදුවන සංවාදය යන දෙකම තනි පරිච්ඡේදයක පිටු (ඉරකින්) දෙකට බෙදා ස්ථානගත කර ඇත. මෙය අලුත් කියවීමේ අත්දැකීමකි. මේ ආකාරයට නවකතාවේ මතුපිට භාෂාත්මක ව්‍යුහය නොයෙක් ආකාරයට ප්‍රබන්ධමය පෘෂ්ඨීය වෙනස්කම් සිදුකර ඇත. මෙවැනි නූතන සාහිත්යික ව්‍යුහමය සංරචනා වෙනස්කම් මගින් කරන්නේ පාඨකයා අලුත් කියවීමේ අත්දැකීම් වෙත සම්මුඛ කිරීමය. ඒවා විචාරය පිණිස නොව කියවීමම සාහිත්යික අත්දැකීමයි. විශේෂයෙන්ම සාහිත්‍ය කෘතියක ඒ භාෂාව මගින්ම වෙනත් ආකාරයකට පරිවර්තනය කළ නොහැකි කොටසයි. වෙඩිවර්ධනගේ අවධානය වැඩියෙන්ම යොමු වන කලාපයද මෙය බව පෙනෙයි. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රබන්ධ කතාවේ ව්‍යුහය තල කිහිපයකි. වාග් විද්‍යාත්මක ව්‍යුහය ඉන් එකකි. එය නැවත මතුපිට භාෂාත්මක ව්‍යුහය සහ ගැඹුරු භාෂාත්මක ව්‍යුහය ලෙස බෙදන්නට පුළුවන. අනෙක් ව්‍යුහමය තලය ආඛ්‍යානමය ව්‍යුහයයි. එයද මතුපිට ආඛ්‍යානමය ව්‍යුහය සහ ගැඹුරු ආඛ්‍යානමය ව්‍යුහය යනුවෙන් කොටස් දෙකකි. (මේ බෙදීම් නවකතාව අර්ථකථනයේ හා විස්තර කිරීමේ පහසුව පිණිස ප්‍රබන්ධ න්‍යායේ පවතින සංකල්ප මිස පැහැදිලිව ව්‍යච්ඡේදනය කළ හැකි ප්‍රබන්ධ ශරීර කොටස් නොවේ.)

මතුපිට භාෂාත්මක ව්‍යුහය සැකසීමේදී මංජුල වෙඩිවර්ධන දක්වන සැලකිල්ල අප ඉහත නාමිකව සඳහන් කළ පෘෂ්ඨීය වියමන් ඇතුළු සංරචකවලින් පැහැදිලි වේ. ගැඹුරු භාෂාත්මක ව්‍යුහය ගැන වෙඩිවර්ධන දක්වන සැලකිල්ල අප ප්‍රශ්න කළ යුතුය. මේ නවකතාව කියවාගෙන යනවිට කතුවරයා කරන භාෂා සෙල්ලම නවකතාවේ තේමාත්මකයට ඔරොත්තු දෙන එම ප්‍රබන්ධය විසින් ඉල්ලන එකක්දැ’යි සැක සිතීමත් සමහර පාඨයන් දුර්මුඛ කිරීමත් සිදුවිය හැකිය. මෙය එක්තරා ආකාරයක ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාස කතාවක් නිසා අපේ සාම්ප්‍රදායික ඉතිහාස කතාමය ස්වරූපයෙන් මෙය ලියන්නට වෙඩිවර්ධන උත්සාහ කළා විය හැකිය. මේඝවන්න වේගා, නේත්‍රබිම්බා, දුර්ග ඡායා, චිත්තභානු වැනි පුද්ගල නාම පවා ඔහු තබා ඇත්තේ කිසියම් වූ ඓතිහාසික සිහිගැන්වීම්වල පිහිටාය. අල්ලිරාණි, කුවේණි, විජය ආදීන්ද මේ නවකතාවේ චරිත වන අතර සමස්තයක් ලෙස මේ ප්‍රබන්ධ කතාව ප්‍රති- ඉතිහාසමය ඓතිහාසික ලියවිල්ලක ස්වරූපයෙන් ඉදිරිපත් කරන්නට වෙඩිවර්ධන උත්සාහ කළා විය යුතුය. වෙඩිවර්ධන භාවිත කරන භාෂා ශෛලිය (කාව්‍යාත්මකවබව නොවේ) එවැනි ඉතිහාසමය ස්වරූපයක් උසුලයි. ඒ අර්ථයෙන් ගැඹුරු භාෂාත්මක ව්‍යුහය තේමාත්මකය සමග දක්වන සම්බන්ධය ගැන යම් සම්බන්ධයක් දකින්නට පුළුවන. එහෙත් මේ භාෂාත්මක සැලකිල්ල- සෙල්ලම අනවශ්‍ය තරම් දිග්ගැස්සීමේ අනතුර වළක්වා ගැනීම ගැන වෙඩිවර්ධන ඉදිරි නවකතාවලදී තවදුරටත් කල්පනා කරනු ඇතැ’යි සිතමි.

චරිත විස්තර, සිදුවීම් ආදිය ගැන නොයෙක් විස්තර ආඛ්‍යාන ව්‍යුහයෙහි අඩංගු වෙයි. විශේෂයෙන්ම ආඛ්‍යානය ගොඩනැංවීමේදී සුසාදිත යථාර්ථවාදය අනුගමනය නොකරන මෙවැනි නවකතා දෘෂ්ටිකෝණ හුවමාරුව, නාභිගතකරණය, බහුශාබ්දිකත්වය, යථාර්ථයේ තල සංයෝග කිරීම වැනි උපක්‍රම භාවිත කරයි. මේ නවකතාවේ නම් මේඝවන්න වේගා, නේත්‍රබිම්බා, චිත්තභානු පමණක් නොව අල්ලිරාණි වැනි ඓතිහාසික චරිත වෙතද කතාව නාභිගත වෙයි. (Focalize) ඒ නිසාම උපදින්නේ බහුශාබ්දිකත්වයකි. මේ නවකතාව ලියා ඇත්තේ අහසේ සිට පොළොව බලන කුරුල්ලෙකුගේ හෝ සියල්ල දන්නා දෙවියකුගේ ඇස් දෙකක දෘෂ්ටිකෝණයෙන් නොවේ. චරිත කතා කිරීම නොයෙක් විට මාරුවෙයි. ඒ නිසා ආදරණීය යක්ෂණී නවකතාවේ වේගාගේ පුරුෂමය අදහස්වලට මෙන්ම නේත්‍රබිම්බාගේ ස්ත්‍රීත්වයටත් හඬක් ඇත. අනෙකාට නැතිවී ගිය හිමිකම් ගැන සිතන්නට උසිගන්වන මෙවැනි නවකතාවකට බහුශාබ්දිකත්වය පුළුල් එළියකි. මේ නවකතාවේ චරිත විටෙක එදිනෙදා යථාර්ථවාදයත් සමග සමීප වන අතර ඉතා ඉක්මනින් අලුත් සාහිත්යික යථාර්ථවාදයක පැටලෙයි. නේත්‍රබිම්බා සමග සයනයේ සංසර්ගයේ පැටලෙන වේගා තවත් විටෙක ආකාශයේ සිහිනමය පාවීමකට ලක්වෙයි. විටෙක ඔහු බැරලයකි. කතා කරන, ඇවිදින හිතන පතන හුස්ම ගන්නා බැරලයකි. තවත් විටෙක ප්‍රංශයේ කෝපි හලෙක කෝපි බොන පිටුවහල් මිතුරෝ ලංකාවේද සිටිති. එය අවකාශීය මාරුවීමයි. මේ නවකතාවේ අවකාශය ලංකාව මෙන්ම ප්‍රංශයයි. විටෙක එංගලන්තයයි. කාල අවකාශයද හුවමාරු වෙයි. විතැන් වෙයි. සමකාලීන සමාජයෙන් එය යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන්ගේ කාලඅවකාශයක් වෙත මාරුවෙයි. ආඛ්‍යාන ව්‍යුහයේ මෙවැනි ලක්ෂණ නිසා නවකතාවේ තේමාත්මකය වෙත ලැබෙන එළිය අප ඉතා පරෙස්සමෙන් කල්පනා කළ යුතුය. එය හුදු කතාන්දරමය තිගැස්මක් පිණිස පාවිච්චි කරන්නක් නොවේ. මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ නවකතාවේ තේමාත්මකය මුළුමනින්ම හසුරුවන්නේ මේ ව්‍යුහ රචනයේ වෙනස මගිනි. ඒ නිසා මේ නවකතාවේ සංකීර්ණ ව්‍යුහය ගැන කල්පනා නොකර අර ඉතිහාස කතාව වෙනස් කිරීම ගැන කල්පනා කරන්නට නොහැකිය. ආඛ්‍යාන ව්‍යුහය මෙතරම් සංකීර්ණ නවකතා බිහිවීම සිංහල සාහිත්‍ය සම්බන්ධයෙන් බෙහෙවින්ම ඉදිරිගාමීය.

ඉතින් අප මෙවැනි නවකතා තනි නොකළ යුතුය. කියවීම නමැති මිනිස් ක්‍රියාව/ක්‍රියාවලිය මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේ වැදගත් අංගයකි. විශේෂයෙන්ම සංස්කෘතික ජීවිතය හැඩගස්වන, සංස්කෘතික ජීවන විලාසය පිළිබඳ කොන්දේසියකි. “කියවීම” යනු වාග්මය භාෂාව හිතට උරාගන්නා පාරිභාෂික පදයක සීමාවෙන් ගලවා පශ්චාත් ව්‍යුහවාදී අර්ථයෙන් “පඨිත කියවීම” වැනි පළල් අර්ථයකින් වටහාගත් කල එය, මිනිස් චින්තනයේ විචාරාත්මක බව සහ මිනිස් පරිකල්පනයේ පොහොසත්භාවය ගැනද ඉඟියකි. ඉතින් කියවීම එසේ නම් ලිවීමත් එවැනි කියවීමකට අවශ්‍ය ආවේශය සපයන්නක් විය යුතුය. මගේ ආදරණීය යක්ෂණී ඒ ආවේශයෙන් මායම් වන්නියකි. ඈ සමග අවශ්‍ය තරම් සංවාදයක පැටලෙන්නට අවකාශ ඇති තැන්වල අප නැවත නැවතත් හමුවිය යුත්තෙමු.

– සුදර්ශන සමරවීර

පඨිතයන් අතර අවකාශයක්: මංජුල වෙඩිවර්ධන ගේ “බත්තලංගුණ්ඩුව”, හෝමර් ගේ “ඔ‍ඩිසි” හා ජේ.එම් කට්සෙයර් ගේ “ෆෝ”

My Soul to Keep:  Victoria Pinney
My Soul to Keep: Victoria Pinney

මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ බත්තලංගුණ්ඩුව කථා අවකාශය සැලකීමේදී නිතැතින්ම මනසට ආ පඨිතයන් දෙකකි, හෝමර්ගේ ඔඩිසී සහ ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ. දූපත් තුනක කේන්ද්‍ර තුනක් අරමුණු කොට තුන් ආකාරයකට වියෙන මෙම පඨිතයන් සමපාත වන හා එකිනෙක විනිවිද යන අවස්ථා ගණනාවක් දැකිය හැක. තම ලමාවියෙහිදිම තමාගෙන් වෙන්වුනු පියා සොයා ඉතාකාවලින් පිටත්වන තරුණ ටෙලිමාකස් ගේ ප්‍රතිබිම්භය තමාගේ ජීවිතයෙන් දුරස්ථ වී ලංකා දූපතේ ද දූපතක බත්තලංගුණ්ඩුවේ වෙසෙන බවට විශ්වාස කරන තම පියා වන ඇඩ්ඩින් මුදලාලි සොයා එන ඇන්ටනී මත පතිත වේ. ඇන්ටනී හට හමුවෙන දූපත, ශ්‍රීලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය නැමැති මනඃකල්පිතයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ද සමාජවාදී ද නොවන ජනරජ තීරුවක්ද නොවන පරිධියකි. කට්සෙයර්ගේ ෆෝ කතාවේ මිස්ටර් කෲසෝ තම දිවයිනට අදාල වන පරිදි එහි බිම්ගත සංස්කෘතියක් සිතියම්ගත කරන්නේ කෙසේ ද, ශිෂ්ටාචාරයේ කේන්ද්‍රයට විකල්ප වන, එම කේන්ද්‍රයේ පරිධියට කේන්ද්‍රගත වන සංස්කෘතියක හා සභ්‍යත්වයක මහා ආඛ්‍යානය අපට බත්තලංගුණ්ඩුවේ දී හමුවේ.

the-odysseybookcoverහෝමර්ගේ ඔඩිසී කාව්‍යය සවිඥානිකව ඇසුරු කරගනිමින් 1922දී ජේම්ස් ජොයිස් විසින් ලියවුනු යුලිසිස් ද, ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ වෘතාන්තයට අන්තයක් වන ඩැනියෙල් ඩෙෆෝ ගේ රොබින්සන් කෲසෝ ග්‍රන්ථයද මෙහිදී සැලකිය යුතුය.ඔඩිසී හි ටෙලිමාකස් හා සමපාත වන ලෙස නිර්මිත යුලිසිස් හි ස්ටීවන් ඩෙඩලස් මෙන්ම කට්සෙයර්ගේ මිස්ටර් කෲසෝ හා එපරිද්දෙන්ම අනුපාත වන රොබින්සන් කෲසෝ ගේ ද අවතාර බත්තලංගුණ්ඩුවේ වැල්ලෙහි අප හමුවන්නේ ඇන්ටනී හා ඇඩ්ඩින් මුදලාලිගේ වේශයෙනි. ඇඩ්ඩින් මුදලාලි යනු සම්භාව්‍ය ඊඩිපල් පියාගේ මූර්තියකි. නමුත් මෙම පිය චරිතය හා ඈදුනු තවත් භූමිකා කිහිපයක් ඔහු අතින් ඉටුවේ. මුහුදට බිලිවූ “රස්සාකාරයෙකුගේ” තරුණ වැන්දඹුව වන ග්‍රේටා තම සහකාරිය කරගන්නා ඇඩ්ඩින් මුදලාලි “මුනිවරයෙක් ද”, “ආප්තය ද” “ආරක්ෂකයෙක් ද” වේ. සම්භාව්‍ය ඊඩිපල් පියාගේ භූමිකාව හා මනාව බැදෙන මෙම විචල්‍යයන් අතරින් කතාවේ “ඊලග කොටස” ගැන පේන කීමට ඔඩිසියෙන් නෙස්ටර් කෙනෙක්ගේ අවශ්‍යතාවයක් නැත. මන්ද යත්, එය “විය යුතු පරිදි”ම, ඊඩිපල් පියාගේ මරණය හෙවත් ග්‍රේටා හා රමණයත්, ඒ හරහා ඇන්ටනී ගේ සංකේතාත්මක “ආගමනය”ත් (නා‍යකයෙකු ලෙස) තුලින් සාක්ෂාත් වන බැවිනි. ඇන්ටනී JM Coetsee-Foeක්‍රමයෙන් බත්තලංගුණ්ඩුවේ ප්‍රධාන භූමිකාව වනු අවස්ථා කීපයක් තුලින් පෙන්වා දී ඇත. ඔහුගේ ලිංගිකත්වය හා ශරීරය වෙනුවෙන් ග්‍රේටා හා අනා මරියා අතර ඇතිවන සියුම් ඝර්ෂනය මින් එක් අවස්ථාවකි. වෙඩිවර්ධන, ඇන්ටනීගේ ලිංගිකත්වය ඉතා ඕනෑකමින් මතුකර දක්වන්නෙකි. ග්‍රේටාගේ අයිතිය හා පැවැත්ම වෙනුවෙන් ද ඇගේ තාරුන්‍යයෙන් ඇතිකෙරෙන තෙරපුමෙන් ද බලකෙරෙන ලිංගික වරණයක් ලෙස ඇන්ටනී ඇය හා සම්බන්ද වේ. මෙම මුල් ලිංගික එක්වීම ග්‍රේටාගේ වැඩි උවමනාව මත වූ බවට — මෙහිදී රචකයා ඇන්ටනීගේ උවමනාව බේරාහැරීමක් කරයි — ඕනෙවට වඩා වැඩි කරුනු දැක්වීමක් කෙරෙයි. මීට සමාන්තරව ඇන්ටනී හා අනා මරියා අතර ඇතිවන සබදතාවයද වැදගත් වේ. අනා මරියාගේ (ඒ අර්ථයෙන්) දූපතට වන “අවජාතක බව” හා “අයත් නොවන බව” සජාත කරගැනීමක් හෙවත් ඇගේ අයිතිය හා පැවැත්ම සාක්ෂාත් කරගැනීමක් මේ හරහා සිදුවේ. මෙහි සංකේතාත්මක භාවිතය අප දකින්නේ අනා මරියාගේ අනියම් සේවා පත්වීම ස්ථීර කරදීමට ඇන්ටනී තම මිතුරෙකුට ලියන ලිපිය හරහාය.

2_baththalangunduwa_sinhala_novel_by_manjula_wediwardena_rj_re“වල්වැදුනු” පියා සොයා යන ටෙලිමාකස්, පියා හමු වී ඔහුගේ ද සහ‍ය ඇතිව තමන්ට පිය උරුමයෙන් ලැබීමට නියමිත ඉතාකාවෙන් තම සතුරන් තුරන් කොට බලය ස්ථාපනය කරගනියි. “සැන් ඇන්තනීස් අයිස් වාඩිය” පිලිසකර කෙරෙනු ද, නව ජීවයකින් කරුණු කාරනා කෙරෙනු ද බත්තලංගුණ්ඩුවේඅවසන් අදියරෙහිදි දැක්වේ. ග්‍රේටා ගැබ්ගෙන ඇති බවට ඉගියක් සැපයෙන අතර, ඇන්ටනී න‍ව යුගයක නියමුවෙකු ලෙසටද සටහන් කොට ඇත. ස්වකීය පියා සුපුරුදු අයිස් පෙට්ටියක් මත ඉදන් සිටිද්දී වාඩිය දෙසට හැරෙන ඇන්ටනී ගේ ඇත්තේ රැලට අලුතෙන් පත්වූ ද, රැල තම කායික බලයෙන් දමනය කරගත්තාවූ ද නායකයෙකුගේ පෞරුෂයකි. ග්‍රේටාගේ ගැබ්ගැනීම එම නව යුගයේ මං සලකුනකි.

ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ හි මිස්ටර් කෲසෝ තම දූපත දමා යාම සහමුලින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සූසන් (දූපතට “පාවී” එන අමුත්තිය සහ කතාවේ නායිකාව) ගේ කඩිසරබව සහ දූපතෙන් පිටව යෑමට ඇය කරන කියන දේ සියල්ල මිස්ටර් කෲසෝ නිශ්ප්‍රභා කරයි. මිස්ටර් කෲසෝ අසාධ්‍ය අවස්ථාවක ඔහුව දූපතෙන් පිටමං කරන්නේ ද සූසන්මය. දශකයකට අදික කාලයක් අනේක කම්කටලු මැද, තම වහල් සේවක ෆ්‍රයිඩේ සමග දූපතේ කුඩා අට්ටාලයක ජීවත් වූ මිස්ටර් කෲසෝ දූපතෙන් පිටකල කල්හි නොබෝ දිනකින් මියයයි. තම පියා සොයා එන ඇන්ටනීටද ඇත්තේ තම පියා දූපතෙන් පිටත් කරගෙන යෑමේ අවශ්‍යතාවයකි. නමුත්, “යථාර්තය” නැමැති කල්පිතයෙන් බැටකා බත්තලංගුණ්ඩුවට එන ඇන්ටනී එයටම අවශෝෂණය වී එහිම ‍ඓයින්ද්‍රීය කොටසක් බවට පත්වෙයි; බත්තලංගුණ්ඩුවේ මහා ආඛ්‍යානය කේන්ද්‍රගත කරයි.

බත්තලංගුණ්ඩුව යනු ලිංගිකත්වය මානුෂකරනය කෙරුනු අවකාශයකි. එහිදී, “ලිංගික එක්වීම” යන්න අවශ්‍යයෙන්ම නිර්ව්‍යාජ “මනුෂ්‍ය වීමේ හේතුවෙන්” පවතින ක්‍රියාවලියක එක් පථයක් ලෙස දක්වා ඇත. වෙඩිවර්ධනගේ මෙම නිරූපනය තුල — “යථාවාදී” දෘෂ්ටියකින් බලන්නේ නම් — ගැටලු රැසක ඌනපූර්ණය නිධාන වී ඇතත්, මෙම ලියමනෙහි එවැනි දැක්මක් අවශ්‍යයෙන්ම ස්ථානගත නොකෙරෙන හෙයින් ඒ පිලිබද ඇගයුමක් කෙරෙන්නේ නැත. නමුත්, නැවත අගනුවර බලා යෑමේ අරමුණකින්ම බත්තලංගුණ්ඩුවට එන ඇන්ටනී එහි රදවා ගැනීමට යත් දරන ග්‍රේටා හා ඔඩිසි හී සර්සී අතර කම්පනයක් සලකුනු කල යුතුය. එමෙන්ම, වෙඩිවර්ධන විසින් වියවෙන ඒ “පරමාදර්ශී නිර්ව්‍යාජ ලිංගිකත්වය” මෙන්ම එම ලිංගිකත්වයේ “භාෂාව” ද පරම මනුෂ්‍ය සහ-සම්බන්ධතාවයක හා එවැන්නක පමණක්ම කැඩපතක් ලෙස දක්වා ඇත. මෙය තරමින් ස්ථූල ලිලී නෝනාගේ සිට, රූමත් ආනා මරියා හා ඇන්ටනී දක්වා ම පොදු වූවකි. බත්තලංගුණ්ඩුවේ ගත කරන මුල් දින රාත්‍රියේම ඇන්ටනී ආන මරියාගේ වාඩිය වෙත ඇදෙන්නේ එය ස්වභාවිකවම “වියයුතු” දෙය නිසයි. ශිෂ්ටාචාරයේ කල්පිතය තුල “සිදුවිය යුතු” කෝලකම්, බෑ-එපා කීම් කිසිවක් සිදුනොවේ. රාත්‍රියේ සිදුවන්න දහවල සිදුවූ සියලු බැලුම්-ඇහුලුම් වල දිගුවක් පමණක්ම ලෙස ක්‍රියාවට නැගේ. ෆෝහි සූසන් බාර්ට්න් එක් වරක මිස්ටර් කෲසෝට තම ශරීරය වින්දනය කරගැනීමට සලස්වයි. මෙය (සූසන්ට අනුව) කෲසෝ ගැන අනුකම්පාවෙන් (මමත්වයෙන් තොරව) ලබා දුන් අවසරයකි. එසේම, නැවේ කපිතාන් ද “ඔහුගේ කාමරයේදී වීදුරුවක් හිස් කරන්නට” සූසන්ට ආරාධනා කරත් ඇය ඊට එකග වන්නේ නැත. මෙම “පරමාදර්ශී” අවස්ථාවන් හා ඔඩිසි සංකලනය වන්නේ තම පුරුෂයා ට්‍රෝයි දේශයේ යුධ බිමේ සිට මාලිගය වෙත නැවත එනතුරු වසර විස්සක් තිස්සේ “පතිවත” රැකි පෙනෙලපී හරහාය. මෙම පෙනෙලපී ගේ විපරිතයක් ජොයිස්ගේයුලිසිස් හි මොලී බ්ලූම් මත ප්‍රතිවර්තිතයි. මොලී සිය පෙම්වතුන් විසි අටදෙනෙකු සිහි කොට ස්ව‍යං-රමණයක යෙදෙන එම නවකතාවේ අවසන් කොටස මේ සදහා හොදම උදාහරණයයි.

-විහඟ පෙරේරා
https://slwakes.wordpress.com/

මධු බැරල් අපිට තියා – අපෙ ඩොනල් මාම ගියා. එන්න, මේ කම්පනය විඳගන්න .

The Banjo Lesson by Henry Ossawa Tanner

අකුරු නම් බොහෝ තිබේ. ඒ අකුරු මුද්‍රිත වී නන්විධ ලෙස පෙළගැසී සිටිනු දුටිමි. ඒත් ලක්ෂයක් අකුරු අතර අප කම්පනය කරන අකුරු ඇත්තේ කීයෙන් කීයද? එවන් අකුරු පෙළක් දුටුමතින් කිසිවක් සටහන් කළ යුතු යැයි සිතමි. පසුගිය රාවයක පළ වී තිබුණු මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ කවියක් මේ පූර්විකාවේ නිමිත්තයි. “මධුවිත තනිකර නික්මගිය නාගරික ජනකවියෙකු වූ ඩොනා හෙවත් ඩොනල්ඩ් මාමාගේ කාව්‍යාත්මයේ රිද්මය” යනු ඒ කවියේ නමයි.

ඩොනා හෙවත් ඩොනල්ඩ් මාමා කවුදැයි අපි නොදනිමු. ඇත්තවශයෙන්ම, ඩොනල්ඩ් මාමා සැබැවින්ම ජීවත් වූ අයෙක්දැයි හෝ මංජුලගේ මනසේම ඉපදී මනසේම නික්මගිය රසවතෙක්දැයි අපි නොදනිමු. එහෙත් මේ කවියෙන් පසු අපි ඩොනල්ඩ් මාමා හඳුනන්නෙමු. මේ කවියෙන් පසු ඩොනල්ඩ් මාමා ජීවතුන් අතර සිටියේය. ඉනික්බිති නික්ම ගියේය. එය කෙතරම් ඇත්තක් වී ද යත්, ඩොනල්ඩ් මාමා ළඟින් නික්ම එන මධුවිත සුවඳ පවා අපට දැනේ. එය අපට අපුලක් නොවේ. මන්ද ඒ ඔහුගේ ජීවිතයේ සුවඳය. ඉතින් මේ අසිරිමත් නාගරිකයාගේ විස්මය කුමක්ද? ඔහු හිටිවනම කියන වාද බයිලාවේ කප් ගැසුවෙකු වීමයි. ඩොනල්ඩ් මාමා මධුවිත ඉන්ධනය කර ගනිමින් ධාවනය වූ චමත්කාර දුම්රියක් නම්, ඩොනල්ඩ් මාමාගේ රේල්පාර දිගේම ඔහු ගැන කියන්නට මංජුල එන අයුරු අපූරු ය.

බැස්ටියන් ඩොනා – හිටියම
කස්ටියක් මෙනා
ගුරු මුස්ටියත් උනා දී
සන්තුස්ටියක් වුණා

ඉල්ලූ ගමන් පද ලැබෙන
කල්ප වෘක්ෂෙ වැඳ, කවි
මල්ල ලිහමි අද, බලනු
එල්ල හැලෙන නද

අටකොණ පද මායාකාරී ලෙස පෙළගස්වන මංජුල මේ අපට කියන්නේ කවියෙන් යා හැකි දුර අවසන් නැත කියාද?

ඩොනල්ඩ් මාමාගේ නික්මයාමේ කම්පනය අපගේ හදවත තුළ අවුළුවාලන්නට, මංජුල හා “ඩොනා” අතර වාදය පූර්විකාවක් වෙයි. මිත්‍රවරුනි, එය නම් සැබෑ වාදයකි. මනුෂ්‍යත්වයේ තොටිල්ලක දෝලනය වන සොඳුරු වාදයකි. මෙතැනදී “මම” යනු මංජුලය. “ඔහු” යනු ඩොනාය.

මම :-
මස් මාළුම කැව්වෙ
හැබැයි රස්සාවට බිව්වෙ
මම දුස්රාවකි එව්වෙ, කොහෙද
ඇස්වහගෙන දිව්වෙ

ඔහු :-
ඩොනා එවන පද – දැකල
අනාගෙනද අද
අපෙ සනා පිටිය මැද – වැටුණෙ
කනා මුට්ටි බිඳ

මම :-
දාඩිය ගඳ යසයි
තිත්ත කාඩිය වුව රසයි
කවි ජාඩිය හරි උසයි නමුත්
මූඩිය හෙණ වසයි

ඔහු :-
දාස් ගණන් පද ගලන
සාස්තරය ලද
අපෙ රාස් කියනවද
පොඩි රෝස් පාන් මැද

මම :-
ගිරා මොටකු කට අරියි
සිරා කවියෙකුට
සුරා සොඬකු හට බැරිය
ගුරා කියනු මට

ඔහු :-
දාලා දෙක ඉතා රසට
මෝලා ඇඹරෙතා
අර නාලාගිරි ඇතා වගෙයි
බීලා නැති පුතා

එතැනින් පසු කවියේ කවි බස අතර මැද නවතින මංජුල කවිය තුළ ඇති දෙවැනි ගද්‍ය කොටසට මුල පුරයි. එය මෙසේය.

“ඔහුගේ මඳහසෙහි ඇත්තේ සදය උපහාසයකි. උත්ප‍්‍රාසයෙන් මා දෙස බලා ඔහු යළි ඇස් පියයි. මම වේදනාවෙන් සසැළෙමි. ඔහු වෙනුවෙන් ලිවිය යුතු දෑ බොහෝ ය. මෙම නිහඬ නාගරික ජන කවියා වණන්නට පියවි ලෝකය බාධාවකි. එහෙයින් මේ නිමේෂයේ මම, මධුවිතක් පිණිස හිත හදා ගනිමි.”

එසේ සටහන් කිරීමෙන් පසු කවි අවි ගබඩාව හැර ඩොනාගෙන් ලද අටකොණ මුනිස්සම් වැලක් එළියට ගන්නා මංජුල ඒවායින් අපගේ හද මත සිදුරු පොකුරක් නිර්මාණය කරයි. ඒ සිදුරු මතින් රුධිරය පමණක් නොව කඳුළු ද දහදිය ද වැගිරෙයි. සියලු බේබද්දන්ට සමා වුව මැනවි, මිත්‍රවරුනි, ඒ හෘදය සිදුරෙන් මනුස්සකම් රැඳි ඇඟිලි තුඩගින් සව්දිය පුරා මුවග තෙත්කළ මධුවිත ද සෙමින් සෙමින් ගලා එයි. මන්ද, ඒ මධු ද රුධිරය හා වර්ණයෙන් ද ගුණයෙන් ද දැනටමත් එක්ව ඇති බැවිනි. සැබැවින්ම, ඩොනාගේ මධුවිත සුවඳ ඔහු වැනි මනුෂ්‍යයන්ගේ හෘදය රුධිරයේ සුවඳ වන්නේ එහෙයිනි. මංජුලගේ අටකොණ වෙඩි හඩ රැව්දෙන හඬ යළිත් අසන්නට ඔබ කැමතිද?

සුවර්ගෙ යන දින මොටද
සුවර් ඔබගෙ තැන – ඔය
ලිවර් එකට පණ පොවල
කවර් කරමි දෙණ

ඔබෙ කට ගෙන බුදුවෙන්ට හදපු
රට සට කපටින්ට
අර අට කොණ ගෙන එන්ට කියමු
බටකොළ වළඳන්ට

අර මැරෑටියකු වෙන්න හදපු
මට මඟ පෙන්නා
කවි කරාටි පද පුහුණු කරල
කලු පටි දුන්නා

ඩොනාගේ මනුෂ්‍යත්වය මෙන්ම අවිධිමත් නාගරික ගුරුවරයාගේ භූමිකාව තුළ ඇති ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ද පිළිබඳව ඒ පද සාක්ෂි නොවන්නේද? එතෙකින් නොනවතින මංජුල, ඩොනල්ඩ් මාමාගේ මධු ප්‍රේමය ගැනද අසිරිමත් විවරණයක් දෙයි.

තනි අතින් කවපු පිට්ටු
වලට ලතින් පවා මට්ටු
මධු විතින් අපට කිට්ටු
කරපු ඇතුන් සදා කෙට්ටු

පොඩි කුරුල්ලකුව සොයා
කවි කරල් කවපු පියා
මධු බැරල් අපිට තියා
අපෙ ඩොනල් මාම ගියා

මේ කවි පෙළ විචාරය කරන්නට මා නොතරම්ය. මේ සටහන කිසියම් අදහසක් ලෙස සැලකුව මනාය. ඉතා දීර්ඝ විචාරයක් විශ්ලේෂණාත්මකව ලියැවිය යුතු මේ කවිය පිළිබඳ කටු සටහනක් තැබීම වරදක් නම්, මිත්‍රවරුනි සමාවන්න. මා ඒ කම්පනය ඔබත් සමග බෙදානොගෙන සිටින්නේ කෙසේදැයි මම නොදනිමි. මා සිතන අන්දමට එය මංජුල ද නොදනී. ඔහු අවසන මෙසේ ලියන්නේ එනිසා විය යුතුය.

ඔය සදාතනික මූණෙ
රැස් නිදා වැටෙනු නෑනෙ
අත් මුදාහැරෙන මානෙ
අපි බෙදා ගනිමු හීනෙ

– විමල් කැටිපෙආරච්චි

(ජනරළ)

බත්තලංගුණ්ඩුව…. අවසාන බෝල්කන් ටැංගෝ ව සහ මම

By Dorothea Tanning
By Dorothea Tanning

බොරිස් කොවැක් ‘අවසාන බෝල්කන් ටැන්ගෝව’ නමින් අපූරු සංගීත සංග්‍රහයක් කළේය. එය හමු වූ දා සිට මා සිතේ නටන්න වූ ආසාව දළු ලා වැඩෙයි. ‘කර්ලොස් සවුරා’ ගේ ‘ටැංගෝ’ චිත්‍රපටියේ එන අති ප්‍රබල ටැංගෝ නැටුම් කිහිපය මගින් අවසාන බෝල්කන් ටැන්ගෝව මනස් රූපණය කිරීමට උත්සාහ ගතිමි. බොරිස් අතින් ‘ශෝකී නම් ඇස්ටරොයිඩය පතිත වීමට පෙර’ කෙරෙන ටැංගෝ ආරාධනාව පැහැර හැරිය නොහැකිය.

ටැංගෝවක් මා මුලින්ම දුටුවේ ‘ස්ත්‍රියකගේ පුසුඹ’ නම් අපූරු චිත්‍රපටියෙනි. එහි ‘අල් පචිනෝ’ නම් අන්ධ කල්නල් ලපැටි සොඳුරු යුවතියක හා මිනිත්තු එක හමාරක ටැංගෝ නර්තනයක යෙදේ.

මංජුල; බොරිස් කොවැක් මෙන්ම හා ඊට වඩා වෙනස් ව වචන හා රූපක අතර අපූරු සීරු මාරුවක යෙදෙයි. ටෙනර් (උච්ච ) සැක්සපෝන දෙකකුත්, වයලීනයකුත්, ඇකොර්ඩියනයකුත් අතර පැයකට වඩා සීරු මාරු අල්ලයි. බැඳුණු ඇඟිලි, අඩි උස පාවහන්, වේගයෙන් හා ඉතා සෙමින් එහා මෙහා වන ශක්තිමත් ජංඝා යුග්මයන් මනසෙහි ඇතිවී වෙනස් වී නැතිවී යයි.

බත්තලංගුණ්ඩුවේ මුල් කොටස ‘ජුලියා සඳහා විලම්බය’ නම් සංගීත ඛණ්ඩය මෙනි. සෙමෙන් හා ස්ථිරව කොදෙව්වක වෙසෙන විප්‍රවාසී පියෙකු හා පුතෙකු අතර ඇති තානමක් ගොඩ නඟයි. මංජුල ඒ සඳහා අලංකාරික බහුල ප්‍රබල බසක් යොදා ගනී. (මංජුල මට මෙහිදී සිහි කරන්නේ ‘ග්‍රෙගරි ඩේවිඩ් රොබට්’ ගේ ශාන්තාරාම් හි දෙවනි පරිච්ඡෙදයයි )

මංජුල සූදානම් වන්නේ ‘අසීරු’ වාදනයක යෙදීමට හෝ ‘අසීරුවක්’ නැටීමට හෝ බව මම සිහිනෙනුදු නොසිතීම්. නමුත් ඔහු ‘පිය පුතු සබඳතා, ප්‍රෙමාලිංගන, සංකීර්ණ ලාලසාවන්, පුද්ගල දෘෂ්ඨින්’ පාවිච්චි කොට ටැප් නැටුම් අලංකාරයක් එකතු කරයි. (මංජුල චිකාගෝ හි ‘රිචර්ඩ් ජිය’ නටන ටැප් නැටුම සිහි කරයි ). නැතහොත් ‘ස්ට්‍රික්ට්ලි බෝල් රූම්’ හි එක තැනෙක බෝල් රූම් අතර නැටවෙන ‘ෆ්ලැමෙන්කෝ’ අඩි කිහිපය සිහි කරවයි.

මට ඇස් කෙවිල්ලක් හැදෙයි. කතා කරුවෙකු වෙහෙස වී සොයා තනා නිමහම් කළ වචන, වාක්‍යාංශ, වාක්‍ය, ඡේද, පරිච්ඡේද කියවන විට මට ඇස් කෙවිල්ල හැදේ.

11/11/2009
උදේ කෝච්චියේ එනවිට මංජුල කියවමින් ආමි. බොරිස් කොවැක් ගේ Last Balkan Tango පසුබිම් වාදනයට මංජුල කියවීම ඇස් කෙවෙන වැඩකි. බොරිස් එහි සංගීත ඛණ්ඩයෙන් ඛණ්ඩයට සැක්සෆෝන දෙකක් හා ඇකෝර්ඩියනයක් සීරුමාරු කරයි, බත්තලංගුණ්ඩුවේ පිටුවෙන් පිටුව මංජුල සිය ආඛ්යාන ශෛලිය සීරු මාරු කරයි. හැත්තෑවෙනි පිටුවෙන් කෝච්චිය මරදානට සේන්දු විය. මගේ ඇස් කෙවීම පොත කියවා ඉවරවෙන තෙක් ඉවර නොවනු ඇත!

ජීව ගුණයෙන් පිරි ඉතිරී යන මංජුලගේ කතාන්දරය නෙත් කෙවෙණි බොඳ කරයි. හැත්තෑවෙනි පිටුවෙන් මරදානට ආ කෝච්චිය මට ඇස් වසා ගන්නට බල කළේය. මංජුලගේ කවි ගුණය ඔහුගේ ගද්‍යය අතරින් ද ඉපිලී පැමිණෙයි. ඔහුගේ පාත්‍ර වර්ගයා මුහුදු ‘පකුල්’ තාලයට රංගනයක නිරත වෙති. ඒ අතරින් මට සොවෙටො තත් චතුර්ථ යේ හඬ ඇසෙයි. මෙකී පසුබිමෙන් පුපුරණ ගිටාරයක තාලයට ඇන්ටනී, ඉතා දැඩිව පුහුණු කළ ‘ෆ්ලැමෙන්කෝ’ රංගනයක යොදවයි. ඇන්ටනී ගේ පා ගැටෙන ගැටෙන තන්හී වැලි කැට කුඩා රැළි සාදමින් විසිර යයි. මංජුල ප්‍රතිභා කවියෙකි. ඔහු ‘අදම’ කවියෙකි. දමනය නොවූ මුරණ්ඩු කමක් ඔහුගෙන් පිට ව එයි. ඔහු  විෂය ලෝකය ඉක්මවා යන මනුස්ස උදාරත්වය ඇන්ටනී-ඇඩ්ඩින් ද්විත්වය, යුගල බන්ධනිය අතරින් මවයි.

12/11/2009
අද කෝච්චියේ එන විට මංජුල ‘රෙගේ’ කළෙමි. සොවෙටො තත් චතුර්ථය (Soweto String Quartet) මංජුලට අපූරු පසුබිම් වාදනයක් සැපයීය. රොඩ්නි ජොන්ක්ලාස් ත්‍රාස යාත්රිකයෙකි. ‘වාලම්පුරි’ය ට පසු මන්නාරම් බොක්ක පොතකට එන්නේ මංජුලගෙනි. මංජුලගේ පොත ත්‍රාස යාත්රාවකි. මංජුල ‘අධම’ කවියෙකි. බත්තලංගුණ්ඩුවේ පිටුවෙන් පිටුවට ඔහු එය සනාථ කරයි. එය කෙනෙක් ඊරිසියාවෙන් පිස්සු වැට්ටීමට සමත්ය.

අද 144 රාජගිරියට එනවිට බත්තලංගුණ්ඩුව ඇත්තේ නවගත්තේගමට වයඹින් මහ මුහුදේ බව මට සිහි විය!

-හෂිත අබේවර්ධන

http://rasawathiya.blogspot.com/

 

අවජාතක තාරුණ්‍යය බත්තලංගුණ්ඩුවට පලා යෑම

 

battalangunduwa

“බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ අලූත්ම නව කතාව. මේ අපේ වෑයම “බත්තලංගුණ්ඩුව” යනු නවකතාවක් වේ යන මූලික උපකල්පනයේ සිට එහි හැඩ රුව හදුනා ගැනීම වෙනුවට කෘතිය හරහා ලේඛකයාව හදුනා ගැනීමටයි. එවැනි පශ්චාත් පිවිසුමකින් පමණයි කතුවරයාව කෘතියක් කරා උත්තේජනය කරන ප‍්‍රතිපක්ෂ සමාජීය අත්දැකීම් හා විසංවාදී දේශපාලනයන්හි පසුතලය හැදෑරීමට පුලූවන් වන්නේ. කිසියම් නිර්මාණ කරුවෙක් තම නිර්මාණකරණය මගින් ප‍්‍රක්ෂේපණය කරන්නේ සමාජීය වශයෙන් ඔහු අත්විඳි සියලූ ප‍්‍රතිවිරෝධ හමුවේ ගැලවීමට දරන අවිඥානික උවමනාවයි. කෘතිය හරහා කෙරෙන දේශපාලනික සමාජ කියවීම තේරුම් ගැනීම යනු කතවරයාගේ පුද්ගල බද්ධ ප‍්‍රතිපක්ෂ අත්දැකීම් වල සමාජීය ප‍්‍රක්ෂේපණය හරහා පර්යාය ලෙස සමාජ අර්බුධය අන්තර් විනිවිද යෑමයි. කෘතියේ යටිපෙළ හැදෑරූම යනු මෙම සාහිත්‍යමය භාවිතාවේ දේශපාලනික ගැටලූව නිරවුල් කර ගැනීමයි. “බත්තලංගුණ්ඩුව” වෙනුවෙන් කරන මේ යටිපෙළ හැදෑරීම අනිවාර්ය කාරණාවක් වන්නේත් සමස්ත සාහිත්‍ය භාවිතාවත් සෙසු අවශේෂ කාරණා මෙන්ම දූපත් සීමාවෙන් එහාට නොයෑමෙන් ඔද්දල්වූ දේශයක කෘතිය කියවන පේ‍්‍රක්ෂකයා “බත්තලංගුණ්ඩුව” යනු මඩොල්දූව වැනි දූපතක් බවත් එහි වෙසෙන මිනිසුන්ගේ ජීවිතය කෘතිය තුළින් අපූර්ව ලෙස විග‍්‍රහ කර ඇති බවත් යන වින්දනීය වැරදි උපකල්පන ඔස්සේ “බත්තලංගුණ්ඩුව” පිළිබඳ කතිකාව අවසන් කිරීමට ඇති ආන්තරාව ඉතාමත් වැඩි බැවිනි.

සමාජය භෞතිකව වෙනස් කරන්න නම් ලිවීම තුළින් සමාජය නැවත කියවිය යුතුය යන්නයි ඩෙරීඩාගේ සමාජ ව්‍යාපාරය. මංජුල “බත්තලංගුණ්ඩුවෙන්” කරන්නේ තමාට ගෝචර වන සමාජ ආනුභූතීන් අපයෝජනය කොට (Deconstruct) කලාත්මක ප‍්‍රතිරූපයන් (Artistic Images) ලෙස ප‍්‍රතිනිර්මාණය (Reconstuct) කිරීමයි. එහිදී ඔහු නිර්මාණය ඔස්සේ පෙරළා චිමසනු ලබන ප‍්‍රශ්ණ හා උපදවනු ලබන උභතෝකෝටික හරහා පාඨක පරිකල්පණයට ආමණ්ත‍්‍රණය කරනවා. නිශ්චිත අවසානයක් නැති කෘතියක් පාඨකයාට පිළිගන්වමින් රෝලන්ඞ් බාර්ත් මෙන් පාඨකයා සාහිත්‍ය පාරිභෝජකයෙකු නොකර නිර්මාපකයෙකු ලෙස උත්කර්ෂයට නංවනවා.

“බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ ලංකාව වගේම දූපතක් (භූගෝලීය සාධක අනුව විතරක් නෙමේ සෑම ප‍්‍රවේශයකින්ම ලංකාව දූපතක්.)  කතානායකයා -ඇන්ටනි- මංජුල මේ ලොකු දූපතේ සිට කුඩා දූපතකට (පලා) යනවා. ආරම්භයේදීම (ජැටියෙදීම) “බත්තලංගුණ්ඩුවේ” යටි පෙළ ගොඩනගන මානය අභිමුඛ වෙනවා.

දූපත් අනන්‍යතාවය / සුජාතභාවය?

දූපත් සීමාව රකින මුරකරුවන් විසින් අර්ධ නාගරික  ඕපපාතික තාරුණ්‍යය ප‍්‍රශ්ණ කෙරෙනවා.

’ප‍්‍රධාන ජැටි ද්වාරය අසල රැකවල්ලා සිටින නාඹර සොල්දාදුවන් දෙදෙනාගෙන් අයෙකු සුරතින් අවියකට වාරුවී සිටින අතර අනෙකා තේජාන්විත දෑසින් හැදුනුම් පත් පිරික්සයි. මගේ වාරය එළඹෙයි.

“කොහාටද?” ඔහු අසයි.
“බත්තලංගුණ්ඩුවට”
“මොකටද?”
“චේන්ජ් එකකට”
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

ඇන්ටනි ජැටියට එන්නේ එතෙර වෙන්න. හරියට Zorba the Greek (සෝර්බා නම් ග‍්‍රීකයා) හි කසන්සාකිස් වගේ. කසන්සාකිස්ගේ අතේ වගේම ඇන්ටනීගේ අතෙත් පොතක්. කසන්සාකිස්ගේ අතේ තියෙන්නේ ඩාන්ටෙ. ඇන්ටනීගේ අතේ තියෙන්නේ මිලාන් කුන්දේරාගේ Life is Else where (ජීවිතය අන් තැනක).

ඇන්ටනී “බත්තලංගුණ්ඩුව” සොයා යෑම අන් තැනක ඇති මේ ජීවිතය කරා යෑමක්. අනන්‍යතාවය අහිමි වූ කොදෙව්වක සිට අවජාතක තාරුණ්‍යයේ සුජාතභාවය සොයා පලා යෑමක්.  දූපතක නොඉඳ ඉඳීම (Being without being) යථාවක් නොවීමට නම් අනන්‍යතාවය / සුජාතභාවය කොන්දේසියක්. මංජුලව “බත්තලංගුණ්ඩුව” කරා මෙහෙයවන මෙම ප‍්‍රතිවිරෝධය සමාජීය තෙරපුමක්. විසංවාදී දූපත් ප‍්‍රති නිෂ්පාදනයක්. යමෙකුට යම් මතවාදයක් තුළ තම පුද්ගල භාවය අරුත් ගන්වා ගැනීමට නම් ඔහු හෝ ඇයගේ පිටත ලෝකය තුළ එකී මතවාදයේ පරමාදර්ශයක් පැවතිය යුතුයි. මෙකී පරමාදර්ශය නොමැති සමාජ ව්‍යුහයක් තුළ පෙරකී පුද්ගල භාවය නිසැකයෙන්ම අභියෝගයකට ලක් වෙනවා. මේ ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීම තුළ සුජාත භාවය අහිමි නන්නත්තාර තරුණ පරම්පරාව අභ්‍යන්තරික කැරළිකාරිත්වයක් කරා යොමු කළ පරමාදර්ශී පීතෘත්වය මේ දූපතට එහා කුඩා දූපතේ ඇති බැව් ඇන්ටනී / මංජුල විශ්වාස කරනවා.

’තව හෝරා කිහිපයකින් මා  ඕපපාතිකයෙකු නොවන වග තහවුරු කළ හැකි ශුක‍්‍රාණුවේ අයිතිකරුවා මට මුණ ගැසේ. ඔහු අල්ලා ගෙන නගරයට රැගෙන යා යුතුය.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

සරලව “බත්තලංගුණ්ඩුවේ” ඇන්ටනිගේ ගමන පීතෘත්වය සොයා යෑමක්. අත්හැර ගිය පියෙකු සොයා යන අකීකරු පුත‍්‍රයෙකුගේ රොමෑන්ටික් කතන්දරයක්. නමුත් කේන්ද්‍රීය සංසිද්ධියට ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවේශය මඟහැර අර්ධ නාගරික  ඕපපාතික තරුණයෙක් “බත්තලංගුණ්ඩුව” ට පලා යෑම පිළිබඳව සමාජ විද්‍යාත්මක කියවීමකදී තමයි මංජුල කෘතිය හරහා කරන දේශපාලනය තේරුම් ගත හැකි වන්නේ.

කතානායකයා /කතුවරයා (ඇන්ටනි / මංජුල) “බත්තලංගුණ්ඩුව” ට එහා දූපත තුළ  ඕපපාතිකයෙක්. අවජාතකයෙක්. පොදු භාවිතය තුළ අසම්මතවාදියෙක්. මහ සංස්කෘතිය තුළ කැරළිකාරයෙක්. ප‍්‍රතිපක්ෂ අත්දැකීම් හරහා සමාජය ප‍්‍රශ්ණ කරන්නෙක්. සංස්කෘතික දූපතක මේ පුද්ගලයාට පැවැත්මක් නෑ. පෙරලා සමාජය ඔහුව ප‍්‍රශ්ණ කරන්න ගන්නවා. ඔහුගේ අනන්‍යතාවය විමසනවා. සුජාතභාවයට අභියෝග කරනවා. මොකද අභ්‍යන්තර කැරළිකාරිත්වයට, ප‍්‍රගතිශීලිත්වයකට පීතෘත්වයක්, සුජාතභාවයක් කොදෙව් සමාජය තුළ නොමැති බැව් දූපත්වාසීන් ඉඳුරාම විශ්වාස කරනවා. නොඑසේ නම් මෙම පශ්චාත් නූතන දේශපාලනික චලනයන් විදේශික බලවේග, භඨධ කුමණ්ත‍්‍රණ වැනි අශුද්ධ රමනයන්ගේ අවජාතක ඵලයන් ලෙස ලඝු කෙරෙනවා. මොකද ඇන්ටනි මහ සංස්කෘතිය තුළ / කොදෙව්ව තුළ සිංහල බෞද්ධ නෑ. දේශහිතේශී නෑ. දෙමළ විරෝධී නෑ. යුධ වාදී නෑ. එතකොට සමාජය තුළ පැවැත්මක් නෑ.

“මොනාද හොයන්නේ?”
කේන්තියෙන් සැර බාල කරමින් මම ඇසීමි.

“පොඩි බඩිඩක්” ඇය බඩවත ඇගිලි නටවමින් සුරතල් වූවාය.

“මොකක්ද? බුරියද?” මම කමිසය උස්සා නාභිය පෑවෙමි.

“මේ තියෙන්නේ”

අතිශයින් අපුල ඒ සිරික්කිය මා හදවත පහුරු ගාමින් දෝරෙ ගැලීය. මන්දනය වන සිනහවෙන්ම  ඕ මෙසේ පැවසුවාය.

“ඔයා ඉපදිච්ච කෙනෙක්ද මවපු කෙනෙක්ද? මං හැදුවෙ ඒක හොයා ගන්න.”
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

මෙම සමාජ ප‍්‍රතිවිරෝධය තුළ මංජුල අභ්‍යන්තර කැරළිකරුවෙක් වෙනවා. මෙම අභ්‍යන්තරික කැරළිකාරිත්වය ප‍්‍රගතිගාමි නිර්මාණශීලිත්වයක් කරා යොමු කරන දේශපාලනික සාධකය, සමාජ විද්‍යාත්මක ප‍්‍රභවය හදුනා ගැනීමට ඔහුට අවශ්‍ය වෙනවා. එතකොට ඇන්ටනි / මංජුල “බත්තලංගුණ්ඩුවෙන්” හොයන්නේ මහ කොදෙව්ව තුළ හොයා ගන්න බැරි වූ තමන්ව මෙතෙක් මෙහෙයවූ සමාජ පරමාදර්ශය. පොදු භාවිතය තුළ නන්නත්තාර භාවයට පත් කළ අර්ධ නාගරික තාරුණ්‍යයේ දේශපාලනික පීතෘත්වය.

’නගරයේ සන්නාසියෙකු වන මා ඈත ඈත නන්නාදුනන කොදෙව්වක් සොයා යන්නේ කුඩා ළමයින් නොව වැඩිහිටියෙකු අල්ලා ගෙන ඒමටයි. ඔහු කවුරුන් හෝ වැඩිහිටියෙකු නොව මාගේ අනන්‍යතා සහතිකය අතැති මගේම තාත්තාය.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

පරමාදර්ශී පියා සොයා යන ඇන්ටනීට “බත්තලංගුණ්ඩුවේ” දී එහිම නිෂේධනය මුණ ගැසෙනවා. සංයුක්ත රූපයක් වෙනුවට එහිම ප‍්‍රතිපක්ෂය අභිමුඛ වෙනවා. පියා සොයා ගිය ඇන්ටනීට ඇඩිවින් වෙනුවට ජීවිතය හමු වෙනවා. මේක හරියට කසන්සාකිස්ට සෝර්බා හමු වෙනවා වගේ. ඇඩිවින් කියන්නේ සෝර්බා වගේම සංස්කෘතිය විසින් හික්මවනු නොලැබූ මනුෂ්‍ය අර්ධයේ උපමා රූපකයක්.  ඔහු මනුෂ්‍යත්වයේ උපරි අහම තුළ විමුක්තිය ලැබුවෙක්. පුන්‍දාල් ව්‍යුහයක පූර්ණත්වයට පත්වූවෙක්. ඇන්ටනීට පරමාදර්ශී පියා වෙනුවට මුණ ගැසෙන්නේ මේ පූර්ණත්වයයි. විමුක්තියයි.

“සමහරු හිතනවා මුහුද කියන්නේ වතුර ගොඩකට කියලා. නමුත් ඒ ගොල්ල දැන ගන්නවා මුහුද කියන්නේ ඇස් දෙකෙන් පේන දේට වඩා ගැඹුරු තැනක් කියලා. ඒ අය පස්සෙ කියන්න ගන්නවා මුහුද කියන්නේ ගැඹුරු තැනක් කියලා. ඒත් ඇත්ත මුහුද ඒ ගොල්ල හිතන ගැඹුරට වඩා ගැඹුරු තැනක්. “

ඔහුගේ සැහැල්ලූ පිළිතුර මගේ සිත ලැජ්ජාවෙන් පුරවයි. මම එය සඟවා ගැනීමට යත්න දරමි.

“මං ආපු කාරණාවෙ ඇත්ත නැත්ත පැත්තකට දාමු. මට කියන්න ඔයා තාත්තා විදියට මට දීලා තියෙන්නේ මොකක්ද කියලා.”

ඔහු අපහසුතාවට පත් කිරීමේ අශෝභන චේතනාව හිත තලයි. ඔහුට උත්තර නැති ප‍්‍රශ්ණයක් මතු කරන්නේ කොතැනින්ද?

ඒත් ඔහුගේ ලය පුරා වන සැහැල්ලූව පහව නොයයි. ඔහු තව තවත් තැන්පත් වනවා වැන්න.

“මං උඹට ජීවිතය දීලා තියෙනවා.”

මගේ හදවත කීරි ගැන්වී යයි. ඔහු කියන්නේ සැබෑවක් නොවේද? මා මෙතෙක් භුක්ති විඳි ජීවිතය කෙබඳු හැඩතල ගත්තද එය ඇරඹි උල්පත මැවී ඇත්තේ ඔහුගේ අධ්‍යාත්මය තුළින් නොවේද?
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

එතැන් සිට ඇන්ටනී ජීවිතය ගවේෂණය කරන්න ගන්නවා. පරමාදර්ශික පියා වෙනුවට මේ පූර්ණ මනුෂ්‍යයා ඔහුගේ නව දෘෂ්ටිවාදය බවට පත් වෙනවා. නෛතික සීමාවෙන් මිදුණු ඒ බැඳීම අතිෂය මානුෂීයයි. හෘදයාංගමයි.

“උඹ මගේ දරුවා. ඒක ඇත්ත. දැන් උඹ මිනිහෙක්. දරුවා තමයි මිනිහගේ තාත්තා. මට තියෙන එකම ප‍්‍රශ්ණෙ තමයි උඹ කියන දරුවා මේ ඉන්න මිනිහා උණේ කොහොමද කියන එක උඹ දන්නෙ නැති එකයි. උඹේ ඇස් ඉස්සෙල්ලාම දැක්කෙ මම. ඒත් මම උඹේ ඇස් වලින් මගේ හීනෙ දකින්න ගියේ නෑ.”

’…… උඹ ඇහරිනකන් මං උඹට ආරක්ෂාව දීලා තියෙනවා. ඇස් පාදගෙන තනියම නැගිටිනකන් මං උඹට අත දීලා තියෙනවා. උඹ පොඩිකාලෙවත් කවදාකවත් මගෙ අදහස් උඹට බලෙන් පටවන්න ගියේ නෑ. ලෝකෙට තනියම එබිලා බලන්න මං උඹට නිදහස දුන්නා. මං උඹට ඉලක්කයක් දුන්නෙ නෑ. උඹේ ඉලක්කෙ උඹම හොයා ගත්තු එකක්. වෙන මොනවද තාත්තා කෙනෙකුට දෙන්න පුළුවන්..”
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

ඇන්ටනිව “බත්තලංගුණ්ඩුව” ට එහා දූපත තුළ හුදෙකලා කළ අවිඥානික සාධකය සමඟ ඔහු බැඳෙන්න ගන්නවා. අභ්‍යන්තර කැරළිකාරිත්වයට යොමු කළ දේශපාලනික ප‍්‍රභවය හරහා තමාගේ හැඩ රුව හඳුනා ගැනීමට ඔහුට උවමනා වෙනවා.

’ඔහු මෙසේ පැවසූ දෑ යථාවක්ද? මා භුක්ති විඳි හුදෙකලා භාවය ඔහුගේ දැනුවත් සැලසුමක ප‍්‍රතිඵලයක්ද? හුදෙකලාව තුළ මා උගත් දෑ බොහෝය. කොටින්ම ඔහු මෙතෙක් ගොනු කළ තර්කණය පවා මා උගත් දෑ තුළ ගොඩනැඟුණු මාගේ සිතුවිලි ලෝකය තුළ පැවතින. එහෙත් විශ්වාස කළ නොහෙන යථාර්ථය වන්නේ මේ වන විට ඔහු එය ප‍්‍රායෝගිකත්වයට නගා අවසන් වීමය.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

ඇන්ටනිට අභිමුඛ වෙන මේ පූර්ණ මනුෂ්‍යයා මනෝ විශ්ලේෂණය තුළ විපරිත පියා (Perverse Father)  ගේ පූර්ණ ප‍්‍රතිපක්ෂයයි. ළමයින්ගේ ආශාව හෝ අනාගතය වෙනුවෙන් තමන් සියල්ල කැප කරන බව අඟවමින් සූක්ෂම ලෙස තමාගේ ආශාව මුදුන්පත් කර ගැනීම මෙහි රෝග ලක්ෂණයයි.

’අපි මෙහෙම හිතමු. තාත්තා උසාවියක තෝල්කයෙක්. එයාගේ ලෝකෙ වීරයා නඩුකාරයා හින්දා එයාගෙ සිහිනයත් නඩුකාරයා බවට පත් වෙන්නයි. නමුත් ඔහුට නඩුකාරයෙක් වෙන්න බැහැ. මොකද බුද්ධිය මදි. දැනුම මදි. කාලය මදි. වයස මදි. ඒත් මේ තෝල්කයට පුතෙක් ඉන්නවා. දැන් එයාගෙ සිහිනය වෙන්නේ පුතාව නඩුකාරයෙක් කරන එක පියා එයාගෙ සිහිනෙ දකින්නේ පුතා තුළින්.එත් පුතාට  ඕන රස්තියාදු කාරයෙක් වෙන්න. ජීවිතය හොයාගෙන ඇවිදින්න. අහස දිහා බලාගෙන හිනා වෙන්න. කවියක් ලියන්න. ගහකින් ගිළිහෙලා වැටෙන කොළයක් හුළෙඟ් පාවෙලා ඇවිත් පොළොවේ තැන්පත් වෙන අසිරිය දැක ගන්න. ගල් කැටයක් අරන් වතුරට ගහලා වතුර කැළඹෙන හැටි බලන්න. කැළඹෙන වතුර හිමින් සීරුවේ සන්සුන් වෙන හැටි දකින්න.

ඒත් මේ කිසි දෙයකට ඉඩක් නෑ. මොකද තාත්තාගෙ හීනෙ නඩුකාරයා පස්සෙන් හිට ගෙන දත් විරිත්තනවා. රස්තියාදු කාරයෙක් වෙන්න ආසා කරපු අධ්‍යත්මය අවසානයේ නඩුකාරයෙක් බවට පත් වෙනවා. ඒත් අන්තිමේ එතන ඉන්නෙ නඩු කාරයෙක් නෙමේ හිර කාරයෙක්.’

තාත්තා පිඟාන මේසය මත තබා ඊටම අත සෝදා ගනී. වතුර උගුරක් ඉහළ ඇද කට තුළ කලම්බා ගිල දමයි. සිල්පරය මත හිඳ අත සරමෙන් පිසදා ගනී.

’මම උඹ ඉන්න විදියට කැමතියි. කොටින්ම ඔය රැව්ලටයි කොන්ඩෙටයිත් මම කැමතියි. මට  ඕන උනේ තමන් එක්කම කැරළි ගහන මිනිහෙක් දකින්න. මම දැන් ඒක දකිනවා. කොහොමත් මං දැනන් හිටපු එක දෙයක් තිබුණා. මං දැනන් හිටියා උඹ බත්තලංගුණ්ඩුවට එන පාර හොයා ගන්න බව.
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

අවසානයේ ඇන්ටනිට පූර්ණ ඬබත්තලංගුණ්ඩුවඬ හමු වෙනවා. විමුක්තිය අත් දකිනවා. ජීවිතය ගවේෂණය කරන්න ලැබෙනවා. “බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ විකල්ප භූමියක්. සංකීර්ණත්වය වෙනුවට සරලත්වය. හිස්කම වෙනුවට පූර්ණත්වය. රමණය වෙනුවට පේ‍්‍රමය. ජීවිතයේ අවශ්‍යතා අතිශය ප‍්‍රාථමිකයි. සම්භන්ධතා ලෙන්ගතුයි. මානවීයයි. දේශය බහු සංස්කෘතිකයි. බහුමානීයි. ඇන්ටනී ඒ දේශයට පේ‍්‍රම කරන්න ගන්නවා. ඒක අලූත් අහසක්. අලූත් පොළවක්. අලූත් විශ්වයක්. අලූත් ආරම්භයක්. අලූත් හීනයක්.

“බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ බහු සංස්කෘතික දේශයක්. එහි වෙසෙන්නේ දෙමළෙන් කතා කරන සිංහලයන්. රාජ්‍ය භාෂාව හෝ රාජ්‍ය නොවන භාෂාවක් එහි නෑ. ප‍්‍රථම පුරවැසියන් හා දෙවන පුරවැසියන් යනුවෙන් දෙවර්ගයක් එහි නෑ. ජාතිකත්වයට “බත්තලංගුණ්ඩුව” තුළ පැවැත්මක් නෑ. භාෂාවට එහි වලංගුතාවයක් නෑ.

’ජීවිතයේ දිග පළල මිස ජාතික භාෂාවක බරක් පතලක් නොමැති වීම ඔවුන් ලත් භාග්‍යයකි. දැලේ පැටලෙන මාලූන්ම මිස ජාතිය ඔවුන් හට යැපීමේ මාර්ගයක් නොවන්නේය. භාෂාව ව්‍යවහාරය පිණිස මෙවලමක් මිස හිස තබාගෙන ඇවිසින කරක්‍ෂුවක් බව ඔවුන් නොදැන සිටීමද භාග්‍යයකි.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

“බත්තලංගුණ්ඩුව” යනු පේ‍්‍රමයේ කොදෙව්වයි. නෛතික සීමාවන් අතික‍්‍රමණය කළ ආදරයේ දේශයයි. ලිඛිත සම්මුතීන් වෙනුවට එහි ඇත්තේ හෘදයාංගම අවබෝධයයි. විවාහය වෙනුවට එහි ඇත්තේ තේරුම් ගැනීමයි. රමණය වෙනුවට එහි ඇත්තේ හැඟීම් හුවමාරුවයි. බැඳීම් වෙනුවට එහි ඇත්තේ විශ්වාසයයි.

විවාහය විහිලූවක් බව ඇත්තකි. ඒත් ඒ විහිලූවේ ගිලී යමින් ජීවිත කාලයම ඉකිබිඳීමට මිනිසා තුළ ඇත්තේ අප‍්‍රමාණ කැපවීමකි. ඉකිබිඳීම සිනහව ලෙස තර්ක කිරීම වරු ගණන් එක දිගට නොකා නොබී හෝ කළ හැක්කකි. පේ‍්‍රමයේ ව්‍යාජ සර්පයා ලෝකය මැවූ දා සිටම හදවතේ ගිලී එයටම දෂ්ට කරමින් සිටියේය. පේ‍්‍රමයේ නග්න බව වසා ගැනීමට අත්තික්කා කොළ අතු වලට නොහැකි බව ආදම්ට පසක් වන විට පෙරහැර ගොසිනි.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

“බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ නිවහල් බවේ දේශයයි. එහි සංස්කෘතික හිමිකරුවන් නැහැ. මුරකරුවන් නැහැ. ඔත්තුකරුවන් නැහැ. එය ස්වභාව ධර්මයට අනන්‍ය වූ භූමියක්. ශුන්‍යත්වය තුළ පූර්ණත්වය අත්දැකිය හැකි කොදෙව්වක්.

“බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ අධ්‍යාත්මිකත්වය ආගම බවට පත්වූ භූමියක්. දෙවියන් වෙනුවට විමුක්තිය අත්දකින දේශයක්. ස්වර්ගය වෙනුවට පරිපූර්ණත්වය හමුවන දූපතක්. විඳවීම වෙනුවට සංතෘප්තිය මුණ ගැසෙන කොදෙව්වක්.

’සම්බෝගයේ කූටප‍්‍රාප්තිය තුළ සිතුවිලි අතුරුදහන්වී යයි. සිත ශුන්‍යත්වයේ ගැලෙයි. සංතෘප්තිය යනු ඒ අවකාශයම නොවේද? දෙවියන් වඩින්නේ සංතෘප්තියේ නැවුම් අවකාශයටය. රමණය පවතින දේවත්වයේ සළකුණ නොදන්නෝ සතුට සංතෘප්තිය වෙනුවෙන් නිරාහාරව දෙවියන්ට කන්නලව් කරති. යාච්ඤා කරති. මනුෂ්‍ය භාවයේ ප‍්‍රාථමික ස්වභාවය දේව සමානත්වයයි.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

දැන් මේ සමීකරණය සූත‍්‍ර ගත කළ විට ලැබෙන උත්තරය සංකීර්ණ එකක්. පරමාදර්ශී පියා සොයා ගිය තරුණයෙකුට එහිම නිශේධනය හමුවෙනවා. මේ ප‍්‍රතිපක්ෂ අත්දැකීම් තුළ ඔහුගේ ජීවිතයට නව දෘෂ්ටිවාදයක් අභිමුඛ වෙනවා. ඔහුට නොදැනී ඔහු ඒ නව පරමාදර්ශයට පේ‍්‍රම කරන්න ගන්නවා. නොඑසේ නම් ඔහු ඒ නව දෘෂ්ටිවාදය තුළට රිංගා ගන්නවා. දැන් ඔහුට “බත්තලංගුණ්ඩුවෙන්” එහා ජීවිතයක් නැහැ. ඒ දේශයෙන් එහා ඔහුට අරමුණක් නැහැ. මේ ජීවිතයෙන් එහා ඔහුට සිහිනයක් නැහැ. ඔහු ඬබත්තලංගුණ්ඩුවේඬ සිට එහා කොදෙව්ව ආමණ්ත‍්‍රණය කරනවා. ඒක මහ කොදෙව්ව පිළිබඳ විරෝධාකල්පය සංවේදීව මුදා හැරීමක්. “බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන ෆැන්ටසිය උත්කර්ශයට නැංවීමක්.

ගැඹුරු ආකාශයේ අඳුරු සෙවනැල්ල යටදීය.

ආදරණීය ත‍්‍රීසා

මම ආවෙ තාත්තා හොයාගෙන. තාත්තාගේ පෙනුම තියෙන මිනිහෙක් හම්බවුණා. ඒත් එතන තාත්තා හිටියෙ හෑ. මං හිතුවා. නිදි මරා ගෙන හිතුවා. බඩගින්නේ ඉඳගෙන හිතුවා. සුසුම් හෙල හෙල හිතුවා. ඔයා ගැන. ඔයා වෙනුවෙන් තාත්තා හොයා ගන්න එක ගැන. හිතපු නැති මොහොතක හිතපු නැති විදියට තාත්තා හම්බ වුණා. එයාට සතුටුයි. ගොඩක් සතුටුයි. එයා හිතන් ඉන්නේ ලේලි පොඞ්ඩ බලන්න එන්න. ඒත් දැන් මෙතන මගෙ අවුලක් වෙලා. මෙතන මගේ පෙනුමම තියෙන මගේ නමම තියෙන මිනිහෙක් ඉන්නවා. ඒත් මං දැන් නෑ.’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

දැන් මංජුල “බත්තලංගුණ්ඩුව” හරහා කරන දේශපාලනය හඳුනා ගන්න පුළුවන්. මංජුලගේ ලියවිල්ල තුළ “බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ තමාට ගෝචර සමාජ පරිසරයේ ප‍්‍රතිපක්ෂය. පය ගැසූ සමාජයේ විකල්පය. පුද්ගල බද්ධ අත්දැකීම් හි නිස්සාරත්වය හා නන්නත්තාර භාවය විසින් ගවේෂණය කර සොයා දුන් ස්වර්ගය. යථාවේදී අහිමි කරවනු ලැබීම් තුළ උපදවනු ලැබූ ෆැන්ටසිය. එතකොට ඬබත්තලංගුණ්ඩුවඬ කියන්නේ පූර්ණ වශයෙන් භෞතිකයක් නෙමෙයි. නමුත් නොපවතින්නක්ද නොවෙයි. මංජුල කරන්නේ “බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන භෞතිකය තුළ පාර භෞතිකයක් ගොඩනැගෙන්නට සලස්වන එක. එතකොට පවතින දේ මත නොපවතින දේ ගොඩ නැගෙන්නට පුළුවන්. භෞතිකය ඇසුරේ කල්පිතය විමසන්න පුළුවන්. මේක හරියට පාර ප‍්‍රභන්ධයක් (Meta fiction)  හදනවා වගේ. පාර ප‍්‍රභන්ධය කියන්නේ ප‍්‍රභන්ධය මත නව ප‍්‍රභන්ධයක් ගොඩනැගීමක්. මෙය පැරණි ප‍්‍රභන්ධය ගොඩනගන මතවාදය දෘෂ්ටිමය වශයෙන් අභියෝගයට ලක් කොට නව ප‍්‍රභන්ධය හරහා පැරණි ප‍්‍රභන්ධය නව මානයකට ගෙන ඒමක්. එතකොට “බත්තලංගුණ්ඩුව” කියන්නේ මංජුලට නව දෘෂ්ටිවාදයක්. නව පරමාදර්ශයක්. නව ෆැන්ටසියක්. මිනිස් විශය මිය යෑම වෙනුවට පවත්වාගෙන යෑම ෆැන්ටසියේ කාර්යයක්. එහි මනෝ මූලික තත්ත්වය වෙන්නේ අපේ යථා ජීවිතය පිළබඳ නිතර අප තුළ පවත්නා අතෘප්තිය හා ඉන් ගැලවීම පිණිස නිසි බාහිර පරමාදර්ශයක් සමඟ අනන්‍ය වීමට අප දක්වන ගිජුකම. එතකොට මංජුලගේ “බත්තලංගුණ්ඩුව” ගත යුත්තේ සංයුක්ත අදහසකින් නෙමේ.

“බුද්ධ” යන්න පුද්ගලයෙකු හඳුන්වන නමක් ලෙස සංකේත ගත කොට තිබුණද එය මානව විමුක්තිය අධ්‍යාත්මික අපරිමිත භාවය පිළිබඳ අනන්තවූ සිතුවිලි සමුච්චයයි.  “ක‍්‍රිස්තු” යනුද එබඳුය. එය මානව විමුක්තියේ භෞතික ක‍්‍රියාවලියේ පරාර්ථකාමිත්වය පිළිබඳ විග‍්‍රහ කොට නොහෙන ගතිගුණ සමූහයක් මිස පුද්ගල නාමයක් නොහෙන මුත් එය සංකේත ගත වී ඇත්තේ ඉතිහාසයේ විසූ ශාස්තෘවරයෙකු හැදින්වීම වෙනුවෙනි. තවත් නිදසුනක් ලෙස  “තාත්තා” යන්න ගතහොත් එය ජීව විද්‍යාත්මක ක‍්‍රියාවලියක එක් පුරුකක් හඳුන්වන සංකේතයකි. කිසියම් සමාජ ප‍්‍රපංචයක නිශ්චිත පුද්ගලයෙකු හැදින්වීම වෙනුවෙන් එය භාවිත කෙරේ. එහෙත් මගේ අර්ථයෙන් එය පුද්ගල නිර්වචනයක් නොව කිසියම් තත්ත්වයක් පිළිබඳ අර්ථකථනයකි. එබැවින් ම එය සංයුක්ත නොවේ. සංයුක්ත කළ නොහැකි අරුත් පරාසයක් පුරා  “තාත්තා” යන වචනය කේන්ද්‍රගත වී ඇත.

එහෙත් මගේ අරමුණ පරමාර්ථ සත්‍ය ගවේෂණය නොව සංකේතීය සත්‍යය මතුකර ගැනීමයි. යථාර්ථය හා යථාර්ථය ලෙස ස්ථාන ගතවී ඇති සියල්ල අතර ඇත්තේ කෙතරම් බරපතල ආන්තරයක්ද?’
-බත්තලංගුණ්ඩුව-

පැබ්ලෝ පිකාසෝ කියන්නේ මා සිත්තමට නගන්නේ මා දකින දේ නොව දකින දේ ගැන සිතන දේ කියලා. මංජුල ලියන්නෙත් දකින දේ නෙමේ. දකින දේ ගැන හිතෙන දේ. නැත්නම් දකින දේ හරහා පතන දේ. එතකොට ඬබත්තලංගුණ්ඩුවඬ හරහා මංජුල කරන්නේ මිනිස් විෂය මියැදෙන දේශයකට තව දවසකට බලාපොරොත්තු දල්වා ගත හැකි ෆැන්ටසියක් හදන එක. නොඑසේ නම් එහෙව් දේශයකට විකල්ප ව්‍යුහයක් යෝජනා කරන එක. ඒ නිසා “බත්තලංගුණ්ඩුව” ගත යුත්තෙ සංයුක්ත අදහසකින් නෙමෙයි. එය ගත යුත්තෙ “බුද්ධ” , “ක‍්‍රිස්තු” වගේම පුළුල් අර්ථයකින්.

පසු සටහන

“බත්තලංගුණ්ඩුව” ට එහායින් කාලෙකට ඉස්සර තවත් දූපතක් තිබුණා ඒකට කිව්වෙ “කාරදූව”. “බත්තලංගුණ්ඩුව” ට සාපේක්ෂව ලංකාව ලොකු දූපතක් වුණාට ලෝකයට සාපේක්ෂව ලංකාව කුඩා දූපතක් වෙනවා වගේම “බත්තලංගුණ්ඩුව” ට සාපේක්ෂව “කාරදූව” කුඩා දූපතක්. ඒත් අද “කාරදූව” නෑ. කාලය විසින් ඒ දේශය සෝදා හැරලා. ඒ ශිෂ්ටාචාරය අද තියෙන්නේ සාගරය පතුලෙ. භූගෝලීය සාධක අනුව දූපතකට දිගුකාලීන පැවැත්මක් නැහැ කියන එකට “කාරදූව” උදාහරණයක්. භූගෝලීය සාධක අනුව විතරක් නෙමෙයි සෑම  ප‍්‍රවේශයකින්මත් දූපතක පැවැත්ම අභියෝගයට ලක්වූ මොහොතක ශ‍්‍රී ලංකාව තවම දූපතක්.

-ඉන්දික උඩුගම්පොල

රාවය
23-12-2007 / 30-12-2007 / 06-01-2008

නිදහසට දකින සිහිනය : බත්තලංගුණ්ඩුව

Free_by_drsmith

“බත්තලංගුණ්ඩුව” පුරාවටම ඇදී යන්නේ සිහිනයකි. ඒ හෘදය මත අධික පීඩනයක් පටවා ගෙන, ඝන මේද තට්ටු වල බරින් මිරිකී, මනුෂ්යමත්වයේ ප්රනකාශන නිසි ලෙස පිට කර ගත නොහැකිව, කවදාවත්ම අහස සම්පූර්ණයෙන් නොදුටු නාගරිකයා අඳුරු සීතල කුටියක සයනයක් මත වැතිරී දකින ගැලවීමේ සිහිනයයි.
ඇන්ටනී සොයා යන පියා එහිදී හමුවන්නේ නොහිතූ ආකාරයේ පරිපූර්ණත්වයකින්ය. නාගරිකත්වයේ සිට ඈත කොදෙව්වකට පියා සොයමින් යන ඔහු අන්තිමේදී සොයා ගන්නේ ඔහු සෙවූ පියා ඔහු තුලම සිටි බවයි.
“කොහොමත් මං දැනන් හිටපු එක දෙයක් තිබුනා. මම දැනන් හිටියා උඹ බත්තලංගුණ්ඩුවට එන පාර හොයා ගන්න බව”
ගන්ධබ්බ ආත්මයකට පරිපූර්ණ වූත් අවංක වූත් මිත්රගත්වය මුණ ගැසෙන්නේ තිතක් වත් නොවන බත්තලංගුණ්ඩුවේදීය. සින්බෑඩ්, ක්රිරස්ටො පුද ලබන මිත්ර ත්වය හා සමානම මිත්ර ත්වයක් ඇන්ටනී එවෙලේ අඳුන ගන්නා පොලිස් කොස්තාපල් වාස් වෙතින් අත් විඳී.
නාගරික පරිසරයක දහසක් මිනිසුන් මැද බිත්ති සතරක සිරකරුවන් වී ප්රේ්මය රඟ දැක්වූවන් නිදහස අත්විඳින්නේ බත්තලංගුණ්ඩුවේදී ය. ගැහැණියෙකුත් මිනිසෙකුත් අතරට කඩා වැදි සමාජය විසින් පනවනු ලැබූ දම් වැල් බිඳී වැටෙන්නේ එහිදීය. ආනමරියා එම යදම් බිඳ දමන්නේ ඇන්ටනීටත් නොදැනෙන සෞම්යැත්වයෙනි.
“නාගරික ප්රේවම දුක්ප්රාදප්තියකට සාපේක්ෂව නිවහල් කොදෙව්වක ප්රේනමයේ එළිපත්ත වුව කෙතරම් හෘදයාංගම ද? මා මෙතරම් ම නිදහස් ව ප්ර‍ශ්වාස සුසුම් හා මුසුකොට පාකොට හරින්නේ මෙතෙක් මා අත් විඳි හෘදයේ අධි පීඩනය නොවේ ද? හෘදයේ කැටි ගැසුණු පිළුණු මතකයේ මේද ස්ථරය කළපු සුළඟින් දියව ගිය පසු ඉතිරි වන්නේ හෘදයාංගමභාවය මිස අන් කවරෙක්ද?”
තමාගේ පුත් හා තම තරුණ බිරිඳ එක් වෙන බව දැන ගන්නා ඇඩ්ඩින් මුදලාලි අසම්මත පෙම්වතුන් ලෙස ඔවුන් හඩු නොගසා ඒ බව ඉවසා සිටින්නේ එය සාමාන්යඇ මනුෂ්ය ස්වාභාවය බව දැනගෙන ද? තරුණ ගැහැණියෙකුත් තරුණ පිරිමියෙකුත් අතර ලිංගිකව ඇති වෙන සබඳතාවයක ඇති අසාමාන්යය බව කුමක් ද? සිත් තුල ඇති වෙන අසාමාන්යර බව හුදෙක් සමාජ නිර්මිතයින් පමණක් නොවෙ ද?
එක් එක් පුද්ගලයා මත සමාජය විසින් පවරනු ලබන සියලු චරිතයන් දියව ගොස් ඒවා නැවත මුල සිට අර්ථ දැක්වෙන ආකාරය ඇන්ටනී අත් දකින්නේ මුල් වතාවට ය. මානුෂික සබඳතා රඳා පවතින්නේ මනුෂ්යටයින් මත බවත් සමාජ නිර්මිත නාමයන් මත නොවන බවත් ඔහු අත් විඳී.
“ඇන්ටනී, කෙනෙක් තව කෙනෙක්ට දැනෙන්න නමක් බලපාන්නේ නෑ. සමහර විට ඒ මගේ අම්මවත්, ආත්තම්මවත් නොවෙන්න පුලුවන්. සමහර විට ඒ දෙන්නගෙන් එක්කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්. සමහර විට ඒ දෙන්නම වෙන්නත් පුලුවන්.”
බත්තලංගුණ්ඩුව තුල රාජ්යනයක් නොමැත. රාජ්යෙ නීතිය ඒ තුල බල නොපායි. පොලීසිය, හමුදාව හා විමුක්ති කොටි වෙසෙන විල්පත්තුව මධ්යුයේ ඒ සියල්ලටම වියුක්තව බත්තලංගුණ්ඩුව ස්ථානගතව ඇත. භෞමික අඛන්ඩතාවය, ජාතිවාදය, විමුක්තිය ආදී සංකල්ප මෙම කොදෙව්වට වලංගු නැත. එහි ඇත්තේ මනුෂයත්වය පමණි. එහි ගහ මරාගන්නේ විමුක්තිය උදෙසා නොව ස්වභාවිකව අවශ්යද මූලික සංකල්ප සපුරා ගනු පිණිසය. නේවි එකෙන් කකුල් කැඩූ ඩිඩාකස් හට කොටි පිළිබඳ කරුණාවක් නොමැත. කොටින් විසින් බෝට්ටුව උදුරා ගනු ලැබූ ඇල්බා හට රජයට පක්ෂපාතීත්වයක් නැත. සංකීර්ණ සංකල්ප වෙතින් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් බවක් එහි නිතරම පවතී.
මෙකී නොකී සියලු නිදහසින් පිරි බත්තලංගුණ්ඩුව නාගරිකයාට ඊඩ්න් උද්යාපනයයි. වරෙක පිටුවහල් කරනු ලැබූ ඇන්ටනී නැවත එහි පැමිණ අත් විඳින විමුක්තියත්, විපර්යාසයේ තෘප්තියත් පිළිබඳ වීර කතාව මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ “බත්තලංගුණ්ඩුව”යි.
“හිස හැරවෙනා හැම අතම අහසය. ජීවිතය මුල්වරට පූර්ණ අහස, පරිපූර්ණ අහස දකින්නෙමි. අහස…. හැම තැනම අහස…..
අහස.”

Out In The Open – නිදහසට දකින සිහිනය : බත්තලංගුණ්ඩුව
Source: http://www.theopen.chamiladealwis.com