ඒ ගුප්ත ගැඹුරු හුදෙකලාව

Fireflies on Water by Yayoi Kusama
Fireflies on Water by Yayoi Kusama

සිතට නැඟෙන ඇතැම් දේ කුරුටු ගෑමට මා ඇබ්බැහි වූයේ කියවීමෙන් ලත් ආවේශයෙන් වුවද, ඒ තුළ දෘෂ්‍යමාන වූයේ ජීවිතයේ ම ප්‍රතිබිම්බය යි. හුදෙකලාවේ ගැඹුරු ගුප්තභාවය යි.

හුදෙකලාවේ හිර ගෙට
එළිය වෑහේ ඉඳ හිට
කදෝපැණි මිතුරාණෙනි,
මඟ හැරුණා ද මඟතොට

– බත්තලංගුණ්ඩුව 44 පිටුව

පඨිතයන් අතර අවකාශයක්: මංජුල වෙඩිවර්ධන ගේ “බත්තලංගුණ්ඩුව”, හෝමර් ගේ “ඔ‍ඩිසි” හා ජේ.එම් කට්සෙයර් ගේ “ෆෝ”

My Soul to Keep:  Victoria Pinney
My Soul to Keep: Victoria Pinney

මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ බත්තලංගුණ්ඩුව කථා අවකාශය සැලකීමේදී නිතැතින්ම මනසට ආ පඨිතයන් දෙකකි, හෝමර්ගේ ඔඩිසී සහ ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ. දූපත් තුනක කේන්ද්‍ර තුනක් අරමුණු කොට තුන් ආකාරයකට වියෙන මෙම පඨිතයන් සමපාත වන හා එකිනෙක විනිවිද යන අවස්ථා ගණනාවක් දැකිය හැක. තම ලමාවියෙහිදිම තමාගෙන් වෙන්වුනු පියා සොයා ඉතාකාවලින් පිටත්වන තරුණ ටෙලිමාකස් ගේ ප්‍රතිබිම්භය තමාගේ ජීවිතයෙන් දුරස්ථ වී ලංකා දූපතේ ද දූපතක බත්තලංගුණ්ඩුවේ වෙසෙන බවට විශ්වාස කරන තම පියා වන ඇඩ්ඩින් මුදලාලි සොයා එන ඇන්ටනී මත පතිත වේ. ඇන්ටනී හට හමුවෙන දූපත, ශ්‍රීලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජය නැමැති මනඃකල්පිතයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ද සමාජවාදී ද නොවන ජනරජ තීරුවක්ද නොවන පරිධියකි. කට්සෙයර්ගේ ෆෝ කතාවේ මිස්ටර් කෲසෝ තම දිවයිනට අදාල වන පරිදි එහි බිම්ගත සංස්කෘතියක් සිතියම්ගත කරන්නේ කෙසේ ද, ශිෂ්ටාචාරයේ කේන්ද්‍රයට විකල්ප වන, එම කේන්ද්‍රයේ පරිධියට කේන්ද්‍රගත වන සංස්කෘතියක හා සභ්‍යත්වයක මහා ආඛ්‍යානය අපට බත්තලංගුණ්ඩුවේ දී හමුවේ.

the-odysseybookcoverහෝමර්ගේ ඔඩිසී කාව්‍යය සවිඥානිකව ඇසුරු කරගනිමින් 1922දී ජේම්ස් ජොයිස් විසින් ලියවුනු යුලිසිස් ද, ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ වෘතාන්තයට අන්තයක් වන ඩැනියෙල් ඩෙෆෝ ගේ රොබින්සන් කෲසෝ ග්‍රන්ථයද මෙහිදී සැලකිය යුතුය.ඔඩිසී හි ටෙලිමාකස් හා සමපාත වන ලෙස නිර්මිත යුලිසිස් හි ස්ටීවන් ඩෙඩලස් මෙන්ම කට්සෙයර්ගේ මිස්ටර් කෲසෝ හා එපරිද්දෙන්ම අනුපාත වන රොබින්සන් කෲසෝ ගේ ද අවතාර බත්තලංගුණ්ඩුවේ වැල්ලෙහි අප හමුවන්නේ ඇන්ටනී හා ඇඩ්ඩින් මුදලාලිගේ වේශයෙනි. ඇඩ්ඩින් මුදලාලි යනු සම්භාව්‍ය ඊඩිපල් පියාගේ මූර්තියකි. නමුත් මෙම පිය චරිතය හා ඈදුනු තවත් භූමිකා කිහිපයක් ඔහු අතින් ඉටුවේ. මුහුදට බිලිවූ “රස්සාකාරයෙකුගේ” තරුණ වැන්දඹුව වන ග්‍රේටා තම සහකාරිය කරගන්නා ඇඩ්ඩින් මුදලාලි “මුනිවරයෙක් ද”, “ආප්තය ද” “ආරක්ෂකයෙක් ද” වේ. සම්භාව්‍ය ඊඩිපල් පියාගේ භූමිකාව හා මනාව බැදෙන මෙම විචල්‍යයන් අතරින් කතාවේ “ඊලග කොටස” ගැන පේන කීමට ඔඩිසියෙන් නෙස්ටර් කෙනෙක්ගේ අවශ්‍යතාවයක් නැත. මන්ද යත්, එය “විය යුතු පරිදි”ම, ඊඩිපල් පියාගේ මරණය හෙවත් ග්‍රේටා හා රමණයත්, ඒ හරහා ඇන්ටනී ගේ සංකේතාත්මක “ආගමනය”ත් (නා‍යකයෙකු ලෙස) තුලින් සාක්ෂාත් වන බැවිනි. ඇන්ටනී JM Coetsee-Foeක්‍රමයෙන් බත්තලංගුණ්ඩුවේ ප්‍රධාන භූමිකාව වනු අවස්ථා කීපයක් තුලින් පෙන්වා දී ඇත. ඔහුගේ ලිංගිකත්වය හා ශරීරය වෙනුවෙන් ග්‍රේටා හා අනා මරියා අතර ඇතිවන සියුම් ඝර්ෂනය මින් එක් අවස්ථාවකි. වෙඩිවර්ධන, ඇන්ටනීගේ ලිංගිකත්වය ඉතා ඕනෑකමින් මතුකර දක්වන්නෙකි. ග්‍රේටාගේ අයිතිය හා පැවැත්ම වෙනුවෙන් ද ඇගේ තාරුන්‍යයෙන් ඇතිකෙරෙන තෙරපුමෙන් ද බලකෙරෙන ලිංගික වරණයක් ලෙස ඇන්ටනී ඇය හා සම්බන්ද වේ. මෙම මුල් ලිංගික එක්වීම ග්‍රේටාගේ වැඩි උවමනාව මත වූ බවට — මෙහිදී රචකයා ඇන්ටනීගේ උවමනාව බේරාහැරීමක් කරයි — ඕනෙවට වඩා වැඩි කරුනු දැක්වීමක් කෙරෙයි. මීට සමාන්තරව ඇන්ටනී හා අනා මරියා අතර ඇතිවන සබදතාවයද වැදගත් වේ. අනා මරියාගේ (ඒ අර්ථයෙන්) දූපතට වන “අවජාතක බව” හා “අයත් නොවන බව” සජාත කරගැනීමක් හෙවත් ඇගේ අයිතිය හා පැවැත්ම සාක්ෂාත් කරගැනීමක් මේ හරහා සිදුවේ. මෙහි සංකේතාත්මක භාවිතය අප දකින්නේ අනා මරියාගේ අනියම් සේවා පත්වීම ස්ථීර කරදීමට ඇන්ටනී තම මිතුරෙකුට ලියන ලිපිය හරහාය.

2_baththalangunduwa_sinhala_novel_by_manjula_wediwardena_rj_re“වල්වැදුනු” පියා සොයා යන ටෙලිමාකස්, පියා හමු වී ඔහුගේ ද සහ‍ය ඇතිව තමන්ට පිය උරුමයෙන් ලැබීමට නියමිත ඉතාකාවෙන් තම සතුරන් තුරන් කොට බලය ස්ථාපනය කරගනියි. “සැන් ඇන්තනීස් අයිස් වාඩිය” පිලිසකර කෙරෙනු ද, නව ජීවයකින් කරුණු කාරනා කෙරෙනු ද බත්තලංගුණ්ඩුවේඅවසන් අදියරෙහිදි දැක්වේ. ග්‍රේටා ගැබ්ගෙන ඇති බවට ඉගියක් සැපයෙන අතර, ඇන්ටනී න‍ව යුගයක නියමුවෙකු ලෙසටද සටහන් කොට ඇත. ස්වකීය පියා සුපුරුදු අයිස් පෙට්ටියක් මත ඉදන් සිටිද්දී වාඩිය දෙසට හැරෙන ඇන්ටනී ගේ ඇත්තේ රැලට අලුතෙන් පත්වූ ද, රැල තම කායික බලයෙන් දමනය කරගත්තාවූ ද නායකයෙකුගේ පෞරුෂයකි. ග්‍රේටාගේ ගැබ්ගැනීම එම නව යුගයේ මං සලකුනකි.

ජේ.එම් කට්සෙයර්ගේ ෆෝ හි මිස්ටර් කෲසෝ තම දූපත දමා යාම සහමුලින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සූසන් (දූපතට “පාවී” එන අමුත්තිය සහ කතාවේ නායිකාව) ගේ කඩිසරබව සහ දූපතෙන් පිටව යෑමට ඇය කරන කියන දේ සියල්ල මිස්ටර් කෲසෝ නිශ්ප්‍රභා කරයි. මිස්ටර් කෲසෝ අසාධ්‍ය අවස්ථාවක ඔහුව දූපතෙන් පිටමං කරන්නේ ද සූසන්මය. දශකයකට අදික කාලයක් අනේක කම්කටලු මැද, තම වහල් සේවක ෆ්‍රයිඩේ සමග දූපතේ කුඩා අට්ටාලයක ජීවත් වූ මිස්ටර් කෲසෝ දූපතෙන් පිටකල කල්හි නොබෝ දිනකින් මියයයි. තම පියා සොයා එන ඇන්ටනීටද ඇත්තේ තම පියා දූපතෙන් පිටත් කරගෙන යෑමේ අවශ්‍යතාවයකි. නමුත්, “යථාර්තය” නැමැති කල්පිතයෙන් බැටකා බත්තලංගුණ්ඩුවට එන ඇන්ටනී එයටම අවශෝෂණය වී එහිම ‍ඓයින්ද්‍රීය කොටසක් බවට පත්වෙයි; බත්තලංගුණ්ඩුවේ මහා ආඛ්‍යානය කේන්ද්‍රගත කරයි.

බත්තලංගුණ්ඩුව යනු ලිංගිකත්වය මානුෂකරනය කෙරුනු අවකාශයකි. එහිදී, “ලිංගික එක්වීම” යන්න අවශ්‍යයෙන්ම නිර්ව්‍යාජ “මනුෂ්‍ය වීමේ හේතුවෙන්” පවතින ක්‍රියාවලියක එක් පථයක් ලෙස දක්වා ඇත. වෙඩිවර්ධනගේ මෙම නිරූපනය තුල — “යථාවාදී” දෘෂ්ටියකින් බලන්නේ නම් — ගැටලු රැසක ඌනපූර්ණය නිධාන වී ඇතත්, මෙම ලියමනෙහි එවැනි දැක්මක් අවශ්‍යයෙන්ම ස්ථානගත නොකෙරෙන හෙයින් ඒ පිලිබද ඇගයුමක් කෙරෙන්නේ නැත. නමුත්, නැවත අගනුවර බලා යෑමේ අරමුණකින්ම බත්තලංගුණ්ඩුවට එන ඇන්ටනී එහි රදවා ගැනීමට යත් දරන ග්‍රේටා හා ඔඩිසි හී සර්සී අතර කම්පනයක් සලකුනු කල යුතුය. එමෙන්ම, වෙඩිවර්ධන විසින් වියවෙන ඒ “පරමාදර්ශී නිර්ව්‍යාජ ලිංගිකත්වය” මෙන්ම එම ලිංගිකත්වයේ “භාෂාව” ද පරම මනුෂ්‍ය සහ-සම්බන්ධතාවයක හා එවැන්නක පමණක්ම කැඩපතක් ලෙස දක්වා ඇත. මෙය තරමින් ස්ථූල ලිලී නෝනාගේ සිට, රූමත් ආනා මරියා හා ඇන්ටනී දක්වා ම පොදු වූවකි. බත්තලංගුණ්ඩුවේ ගත කරන මුල් දින රාත්‍රියේම ඇන්ටනී ආන මරියාගේ වාඩිය වෙත ඇදෙන්නේ එය ස්වභාවිකවම “වියයුතු” දෙය නිසයි. ශිෂ්ටාචාරයේ කල්පිතය තුල “සිදුවිය යුතු” කෝලකම්, බෑ-එපා කීම් කිසිවක් සිදුනොවේ. රාත්‍රියේ සිදුවන්න දහවල සිදුවූ සියලු බැලුම්-ඇහුලුම් වල දිගුවක් පමණක්ම ලෙස ක්‍රියාවට නැගේ. ෆෝහි සූසන් බාර්ට්න් එක් වරක මිස්ටර් කෲසෝට තම ශරීරය වින්දනය කරගැනීමට සලස්වයි. මෙය (සූසන්ට අනුව) කෲසෝ ගැන අනුකම්පාවෙන් (මමත්වයෙන් තොරව) ලබා දුන් අවසරයකි. එසේම, නැවේ කපිතාන් ද “ඔහුගේ කාමරයේදී වීදුරුවක් හිස් කරන්නට” සූසන්ට ආරාධනා කරත් ඇය ඊට එකග වන්නේ නැත. මෙම “පරමාදර්ශී” අවස්ථාවන් හා ඔඩිසි සංකලනය වන්නේ තම පුරුෂයා ට්‍රෝයි දේශයේ යුධ බිමේ සිට මාලිගය වෙත නැවත එනතුරු වසර විස්සක් තිස්සේ “පතිවත” රැකි පෙනෙලපී හරහාය. මෙම පෙනෙලපී ගේ විපරිතයක් ජොයිස්ගේයුලිසිස් හි මොලී බ්ලූම් මත ප්‍රතිවර්තිතයි. මොලී සිය පෙම්වතුන් විසි අටදෙනෙකු සිහි කොට ස්ව‍යං-රමණයක යෙදෙන එම නවකතාවේ අවසන් කොටස මේ සදහා හොදම උදාහරණයයි.

-විහඟ පෙරේරා
https://slwakes.wordpress.com/

බත්තලංගුණ්ඩුව…. අවසාන බෝල්කන් ටැංගෝ ව සහ මම

By Dorothea Tanning
By Dorothea Tanning

බොරිස් කොවැක් ‘අවසාන බෝල්කන් ටැන්ගෝව’ නමින් අපූරු සංගීත සංග්‍රහයක් කළේය. එය හමු වූ දා සිට මා සිතේ නටන්න වූ ආසාව දළු ලා වැඩෙයි. ‘කර්ලොස් සවුරා’ ගේ ‘ටැංගෝ’ චිත්‍රපටියේ එන අති ප්‍රබල ටැංගෝ නැටුම් කිහිපය මගින් අවසාන බෝල්කන් ටැන්ගෝව මනස් රූපණය කිරීමට උත්සාහ ගතිමි. බොරිස් අතින් ‘ශෝකී නම් ඇස්ටරොයිඩය පතිත වීමට පෙර’ කෙරෙන ටැංගෝ ආරාධනාව පැහැර හැරිය නොහැකිය.

ටැංගෝවක් මා මුලින්ම දුටුවේ ‘ස්ත්‍රියකගේ පුසුඹ’ නම් අපූරු චිත්‍රපටියෙනි. එහි ‘අල් පචිනෝ’ නම් අන්ධ කල්නල් ලපැටි සොඳුරු යුවතියක හා මිනිත්තු එක හමාරක ටැංගෝ නර්තනයක යෙදේ.

මංජුල; බොරිස් කොවැක් මෙන්ම හා ඊට වඩා වෙනස් ව වචන හා රූපක අතර අපූරු සීරු මාරුවක යෙදෙයි. ටෙනර් (උච්ච ) සැක්සපෝන දෙකකුත්, වයලීනයකුත්, ඇකොර්ඩියනයකුත් අතර පැයකට වඩා සීරු මාරු අල්ලයි. බැඳුණු ඇඟිලි, අඩි උස පාවහන්, වේගයෙන් හා ඉතා සෙමින් එහා මෙහා වන ශක්තිමත් ජංඝා යුග්මයන් මනසෙහි ඇතිවී වෙනස් වී නැතිවී යයි.

බත්තලංගුණ්ඩුවේ මුල් කොටස ‘ජුලියා සඳහා විලම්බය’ නම් සංගීත ඛණ්ඩය මෙනි. සෙමෙන් හා ස්ථිරව කොදෙව්වක වෙසෙන විප්‍රවාසී පියෙකු හා පුතෙකු අතර ඇති තානමක් ගොඩ නඟයි. මංජුල ඒ සඳහා අලංකාරික බහුල ප්‍රබල බසක් යොදා ගනී. (මංජුල මට මෙහිදී සිහි කරන්නේ ‘ග්‍රෙගරි ඩේවිඩ් රොබට්’ ගේ ශාන්තාරාම් හි දෙවනි පරිච්ඡෙදයයි )

මංජුල සූදානම් වන්නේ ‘අසීරු’ වාදනයක යෙදීමට හෝ ‘අසීරුවක්’ නැටීමට හෝ බව මම සිහිනෙනුදු නොසිතීම්. නමුත් ඔහු ‘පිය පුතු සබඳතා, ප්‍රෙමාලිංගන, සංකීර්ණ ලාලසාවන්, පුද්ගල දෘෂ්ඨින්’ පාවිච්චි කොට ටැප් නැටුම් අලංකාරයක් එකතු කරයි. (මංජුල චිකාගෝ හි ‘රිචර්ඩ් ජිය’ නටන ටැප් නැටුම සිහි කරයි ). නැතහොත් ‘ස්ට්‍රික්ට්ලි බෝල් රූම්’ හි එක තැනෙක බෝල් රූම් අතර නැටවෙන ‘ෆ්ලැමෙන්කෝ’ අඩි කිහිපය සිහි කරවයි.

මට ඇස් කෙවිල්ලක් හැදෙයි. කතා කරුවෙකු වෙහෙස වී සොයා තනා නිමහම් කළ වචන, වාක්‍යාංශ, වාක්‍ය, ඡේද, පරිච්ඡේද කියවන විට මට ඇස් කෙවිල්ල හැදේ.

11/11/2009
උදේ කෝච්චියේ එනවිට මංජුල කියවමින් ආමි. බොරිස් කොවැක් ගේ Last Balkan Tango පසුබිම් වාදනයට මංජුල කියවීම ඇස් කෙවෙන වැඩකි. බොරිස් එහි සංගීත ඛණ්ඩයෙන් ඛණ්ඩයට සැක්සෆෝන දෙකක් හා ඇකෝර්ඩියනයක් සීරුමාරු කරයි, බත්තලංගුණ්ඩුවේ පිටුවෙන් පිටුව මංජුල සිය ආඛ්යාන ශෛලිය සීරු මාරු කරයි. හැත්තෑවෙනි පිටුවෙන් කෝච්චිය මරදානට සේන්දු විය. මගේ ඇස් කෙවීම පොත කියවා ඉවරවෙන තෙක් ඉවර නොවනු ඇත!

ජීව ගුණයෙන් පිරි ඉතිරී යන මංජුලගේ කතාන්දරය නෙත් කෙවෙණි බොඳ කරයි. හැත්තෑවෙනි පිටුවෙන් මරදානට ආ කෝච්චිය මට ඇස් වසා ගන්නට බල කළේය. මංජුලගේ කවි ගුණය ඔහුගේ ගද්‍යය අතරින් ද ඉපිලී පැමිණෙයි. ඔහුගේ පාත්‍ර වර්ගයා මුහුදු ‘පකුල්’ තාලයට රංගනයක නිරත වෙති. ඒ අතරින් මට සොවෙටො තත් චතුර්ථ යේ හඬ ඇසෙයි. මෙකී පසුබිමෙන් පුපුරණ ගිටාරයක තාලයට ඇන්ටනී, ඉතා දැඩිව පුහුණු කළ ‘ෆ්ලැමෙන්කෝ’ රංගනයක යොදවයි. ඇන්ටනී ගේ පා ගැටෙන ගැටෙන තන්හී වැලි කැට කුඩා රැළි සාදමින් විසිර යයි. මංජුල ප්‍රතිභා කවියෙකි. ඔහු ‘අදම’ කවියෙකි. දමනය නොවූ මුරණ්ඩු කමක් ඔහුගෙන් පිට ව එයි. ඔහු  විෂය ලෝකය ඉක්මවා යන මනුස්ස උදාරත්වය ඇන්ටනී-ඇඩ්ඩින් ද්විත්වය, යුගල බන්ධනිය අතරින් මවයි.

12/11/2009
අද කෝච්චියේ එන විට මංජුල ‘රෙගේ’ කළෙමි. සොවෙටො තත් චතුර්ථය (Soweto String Quartet) මංජුලට අපූරු පසුබිම් වාදනයක් සැපයීය. රොඩ්නි ජොන්ක්ලාස් ත්‍රාස යාත්රිකයෙකි. ‘වාලම්පුරි’ය ට පසු මන්නාරම් බොක්ක පොතකට එන්නේ මංජුලගෙනි. මංජුලගේ පොත ත්‍රාස යාත්රාවකි. මංජුල ‘අධම’ කවියෙකි. බත්තලංගුණ්ඩුවේ පිටුවෙන් පිටුවට ඔහු එය සනාථ කරයි. එය කෙනෙක් ඊරිසියාවෙන් පිස්සු වැට්ටීමට සමත්ය.

අද 144 රාජගිරියට එනවිට බත්තලංගුණ්ඩුව ඇත්තේ නවගත්තේගමට වයඹින් මහ මුහුදේ බව මට සිහි විය!

-හෂිත අබේවර්ධන

http://rasawathiya.blogspot.com/

 

බත්තලංගුණ්ඩුව; කාව්‍යමයත්වය සහ නවකතාමයත්වය අතර අසිරිමත් බන්ධනයක්

 

by Manjula Wediwardena
by Manjula Wediwardena

ලේඛකයෙකුගේ ප්‍රථම නවකතාවක් මංජුල වෙඩිවර්ධනගේ බත්තලංගුණ්ඩුව  තරම් විශිෂ්ට වන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. කවර බසකින් වුව එවැනි ප්‍රථම නවකතාවක් කියවීමට ලැබීම ඉතා දුර්ලභ දෙයකි. කවියෙක් සහ කෙටි නාට්‍ය රචකයෙක් ලෙස සාහිත්‍ය ජීවිතය ඇරඹූ වෙඩිවර්ධන නවකතා මාධ්‍ය වෙත එන්නේ අර මාධ්‍ය දෙකේම වූ ශිල්පීය අංග ද රැගෙන ය යන කාරණය සඟවන්නේ නැත. ඔහු ඒ අංග, නවකතාවක කතාව ඉදිරිපත් කරන ආකර්ෂණීය ශෛලියක් නිපදවීම සඳහා භාවිතා කරයි.

සිංහල නවකතාවට අලුත් බසක් නිපදවීම අලුත් පරම්පරාවේ නවකතාකරුවන්ට ඇති අභියෝගයකි. සාම්ප්‍රදායික යථාර්ථවාදී ආඛ්‍යාන ක්‍රමය ඉක්මවා ගත නොහැකි අපගේ නවකතාකරුවන් තමන්ට කීමට ඇති දේ ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා සරල වූද ප්‍රකාශනීය වූද ක්‍රම අත්හදා බලන්නේ කලාතුරකිනි. අජිත් තිලකසේන, සිරි ගුණසිංහ, සයිමන් නවගත්තේගම, ටෙනිසන් පෙරේරා යන අයගේ සාහිත්‍ය ජීවිත වල ඇති “තරුණකම” තරුණ ලේඛකයන්ට නැත්තේ මන්ද යන්න ගැටළු සහගත කාරණයකි.  තමන්ගේ අත්හදා බැලීම්  හරි ගියා නොගියා මේ ලේඛකයෝ නිරන්තරයෙන් වෙනස් වෙන්නට තැත් කළහ. පශ්චාත්- යථාර්ථවාදී  නවකතාව සඳහා බසක් නිර්මාණය කිරීම කළ හැක්කේ ඒ ඒ නවකතාකරුවන් තමන්ගේ කතාව කියන අලුත් tissa abe roots-bබස සෙවීමට වෙහෙස වුවහොත් පමණි.  තිස්ස අබේසේකර සිය නවතම ඉංග්‍රීසී පොත වන රූට්ස්, රිෆ්ලෙක්ශන්ස් ඇන්ඩ් රෙමිනිසන්ස් කෘතියේ කිහිප තැනකම මෙම ගැටළුව ගැන සඳහන් කරයි. සිංහල යථාර්ථවාදී නවකතාව සඳහා බසක් නිර්මාණය කිරීමට වික්‍රමසිංහට හැකි වුවද ඉන් පසු  කිසිම ලේඛකයෙකුට ඔහු ඉක්මවා යන්නට නොපුළුවන් වූ බව අබේසේකර කියයි. වික්‍රමසිංහගේ විරාගය සිංහල නවකතා එතෙක් මෙතෙක් ගමන් කර ඇති උපරිමය බව ඔහු කියයි. මෙය සත්‍යයෙන් එතරම් ඈත් වූවක් නොවන බව මැදහත් සිතින් බලන කල පෙනේ. විරාගය වැනි අමරණීය නවකතාවක් තාමත් ලියැවී නැත. එහෙත් අබේසේකරගේ නිගමනයෙහි ඇති අඩුව නම් වික්‍රමසිංහ කතා කලාව ඉක්මවා යාමට තැත් කළ බොහෝ අය ගැන වචනයක්වත් සඳහන් නොකිරීමයි. වෙඩිවර්ධන ගේ නවකතාවේ ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය නැවත නැවත යෙදීමෙන් රසහීන වූ, ස්තිතික, නොවෙනස් යථාර්ථවාදී නවකතා බසට අලුත් බවක් එක් කරයි.

නවකතාව නමැති මාධ්‍ය ළගන්නා ලෙස හැසිර වීමට කවිකම්වලින් ඉමහත් ප්‍රයෝජන ලැබිය හැකි බව නොරහසකි. කවියන්ද වන ලේඛකයන් ලියන නවකතා කියවීම සමහර විට  අපූරු අත්දැකීමක් වන්නේ එහෙයිනි. මයිකල් ඔන්ඩච්චි ගේ නවකතා සියල්ලම පාහේ දිගු කවි වැන්න. ඔහුගේ අනිල්ස් ගෝස්ට් නවකතාව අනවශ්‍ය තරම් කාව්‍යමය යැයි වරක් බ්‍රිතාන්‍ය විචාරකයෙක් මැසිවිලි කීය. බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛිකා ඒ. එස්. බයාට් ලියන නවකතා බෙහෙවින්ම කාව්‍යමයය. ඇගේ පොසෙශන්  නවකතාව වඩාත් කාව්‍යාත්මක වන්නේ එය කවියන් ගැන ලියන ලද නවකතාවක් නිසාය. එවැනි නවකතාවක් කවිකම් නැතිව ලියන්නට බැරිය. එහි බයාට් ලියන කවි වෙන් කරගත් කල ද කවි වැන්න. ඒවා කෙතරම් හොඳ කවි ද යත් නවකාවේ කවි ගතිය වැඩි යැයි කෙනෙකුට සිතෙන්නට පුූළුවන. තවත් බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛිකාවක පෙනිලොපී ෆිටස්ජෙටලඩ්ගේ බ්ලූ ෆ්ලවර්  නවකතාවද ජර්මානු කවියෙකු සහ දාර්ශනිකයෙකු ගේ සැබෑ ජීවිතය පදනම් කර ගත් මනරම් නවකතාවකි. එහි ගද්‍යය ද සියුම් කාව්‍යමය බවකින් යුක්ත වුවද එය නවකතාමය බවට මැනවින් හික්මවා ඇත. බොරිස් පැස්ටර්නැක්ගේ ඩොක්ටර් ශිවාගෝ නවකතාවද කවියෙකු  ප්‍රධාන චරිතය කර ගත්තකි. එහෙත් එහි ගද්‍ය තුළ කිසිම තැනක කවි ඇතුළත් නොවේ. එ් වෙනුවට පැස්ටර්නැක් කරන්නේ ශිවාගෝගේ කවි නවකතාව අගට උපග්‍රන්ථයක් ලෙස එක් කිරීමයි. පසු කලෙක එ් කවි වෙනම පොතක් ලෙසද පළ විය. බයාට්ගේ පොසෙශන්  නවකතාවේ මෙන් ශිවාගෝ ගේ කවි නවකතාවේ ආඛ්‍යානයට දැඩි සේ සම්බන්ධ නොවන නිසා එසේ වෙන් කරන්නට පුළුවන. සරච්චන්ද්‍ර ගේ විලාසිනියකගේ ප්‍රේමය චම්පු කාව්‍යයක් නිසා එහි කවි ආඛ්‍යාන ව්‍යූහයේද කොටසකි. එහිදී කවිය හැඟීම්, අන්තර් භාෂණ ප්‍රකාශ කිරීමටත්, පණිවුඩ යැවීමටත් යොදා ගන්නා නිසා ආඛ්‍යානය සමග ඓන්ද්‍රිය ලෙස බද්ධ වී තිබේ. කවියා, කවිකම් සහ කවියන් කේන්ද්‍රිය කාරණා වන තවත් නවකතාවකි, LifeIsElsewhereකුන්දේරා ගේ ලයිෆ් ඉස් එලස්වෙයාර්  කෘතිය. මෙය මංජුල වෙඩිවර්ධන ට ආවේශය සපයන කෘතියක් බව බත්තලංගුණ්ඩුවේ ප්‍රකාශිතය. වෙඩිවර්ධන ගේ නවකතාව කියවන කල කාව්‍යමයත්වය සහ නවකතාමයත්වය නොයෙක් ආකාරයෙන් මිශ්‍ර කරන හෝ සම්බන්ධ කරන කෘති මාලාවක් නිතැතින් සිහි වේ. ඔහු සිය කෘතියෙහි බස හසුරුවන ආකාරය අතින් එය යටකී විශිෂ්ට කෘති හා සන්සන්දනය කළ යුතු තරම් උසස් ලක්ෂණ පළ කරයි.

හොඳ නවකතාව නවකතා බස අලුත් කරන සුළු ශෛලියක් නිපදවයි. වෙඩිවර්ධන ගේ නවකතාව සිංහල නවකතා බස අලුත් කරයි. නවකතාවක් කියන සැටි කෙතරම් සුන්දර වන්නට පුළුවන්ද යන්න පෙන්නා දෙයි. මෑත කාලයේ නොයෙක් දෙනා නවකතාකරණයට එළඹිය ද නවකතා ලියන සැටි වෙත අලුත් බවක් ගෙන දෙන්නට සමත් වූයේ ටික දෙනෙකි. අනුලා විජයරත්න මැණිකේ ගේ සුජාත පුත්‍රයින්ගේ කතා වස්තුව,  සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක ගේ සඳුන් ගිර ගිනි ගනියි,  වීරපොකුණේ උපරතන හිමි ගේ පැලෑනෙන් වෙන් කළ ඉඩම්,  ගුණසිරි ජයවර්ධන ගේ සින්නදොරේගේ පුංචි ලෝකය,  ටෙනිසන් පෙරේරාගේ සක්වල දඩයම, සේපාලි මායාදුන්නේ ගේ දෙබෙදුම  යනාදී නවකතා ඒවා පළ වූ අවදියේ රසිකයන් ආකර්ෂණය කළේ ඒවා කියන කථන ක්‍රමයේ, ශෛලියේ අපූර්වතාව නිසාය. එහෙත් මේ නවකතාවලින් සිංහල නවකතා බස අලුත් කිරීමට දුන් පොරොන්දුව කඩ වී ගොස් ඇත්තේ ඇයි? ශෛලියෙන් පමණක් අන්තර්ගතමය ගැඹුරක් ලබා ගත නොහැකි නිසාද? මිනිස් ජීවිතය සහ සමාජය පුළුල් සහ සංකීර්ණ පඨිතයක් ලෙස ගැඹුරු චින්තා සහගත ලෙස නවකතා මාධ්‍ය භාවිතා කරන්නට අප අසමත් වී ඇති බවද? ඇතැම් සිංහල ලේඛකයන් හොඳින් ලිව්වද සිතන්නේ සහ කල්පනාවේ යෙදෙන්නේ ඉතා සරලවය. මෙම අර්බුදයට වෙඩිවර්ධන මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය මම මෙම රචනයේදී මගහැර යමි. ඉතා අලුත් නවකතාවක් වන එය බරපතල පාඨකයන් අතර කලක් කියවනු ලැබුණ පසු ඊට උත්තරද මතු වනු ඇත. එහෙත් දැනට මට නිසැකව කිවහැකි දෙයක් තිබේඃ  ශෛලිය සහ අන්තර්ගතය අතර මනා පෑහීම අතින් වෙඩිවර්ධන ගේ කෘතිය අද්විතීය වෙයි.

dr schivagoවෙඩිවර්ධන ගෙ නවකතාව අන්තර්ගතය අතින් අල්පය. කාලමය, අවකාශමය සහ විෂයමය වශයෙන් එහි අන්තර්ගතය අල්පය. ඒ නිසාම එම නවකතාවට ප්‍රාණය දෙන ප්‍රාණ සංරචකය එහි ශෛලියයි. නවකතාකරුවා නිපදවන නව බසයි. සාමාන්‍යයෙන් කෙටි කාලයක්, අවකාශයක් සහ කුඩා ජීවිත ප්‍රදේශයක් විෂය කරගන්නා නවකතා පාඨක අවධානය රඳවා ගැනීමටත්, නවකතාවක් ලෙස පූර්ණත්වය ලබා ගැනීමටත් එ්වායෙහි ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය මත රඳා පවතී. එසේ විශිෂ්ටත්වයට පත් නවකතා කෙතෙකුත් ඇත. විලියම් ෆෝක්නර් ගේ ඈස් අයි ලේ ඩයිං, ජේ.ඩී. සැලින්ජර් ගේ කැචර් ඉන් ද රයි සහ ෆ්‍රැනී ඇන්ඩ් සුයී, උපමන්යු චැචර්ජි ගේ ඉංග්ලිශ් ඕගස්ට්, ආදී නවකතා කාල-අවකාශමය වශයෙන් කුඩා නවකතා විශිෂ්ටත්වය අත් කරගන්නේ ඒවායෙහි ශෛලිය සහ ඉදිරිපත් කිරීම නිසාය. කරමසෝ සහෝදරයෝ, ඇනා කැරනිනා, යුද්ධය හා සාමය ආදී නවකතාවලට කාල-අවකාශමය වශයෙන්,  විෂයමය වශයෙන් දැවැන්ත නවකතා ඒවායෙහි ශෛලියෙහි, ඉදිරිපත් කිරීමෙහි අමුතු විශේෂත්වයක්  නැතිව විශිෂ්ටත්වය අත් කරගත හැකිය.

ලංකාවේ වයඹ දිග කුඩා දූපතක් වන බත්තලංගුණ්ඩුවේ, උප සංස්කෘතික ප්‍රජාවක් ගැන කෙටි කාලයක් තුළ දිවෙන කතාවක් කියන වෙඩිවර්ධන ගෙ නවකතාවට එම වස්තු විෂයෙහි වන අලුත් possessionbyasbyattබව නිසාම අපූර්වත්වය ද ලැබුණත්, සාපේක්ෂ වශයෙන් සීමිත වස්තු විෂයක් පොදු පාඨකයාගේ සිත් ගන්නා ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය භාෂාවක් සහ ශෛලියක් සපයා ගැනීමේ අභියෝගයට මුහුණ දෙයි. කර්තෘ මෙම අභියෝගය ජයගන්නා ආකාරය ඉතා සිත් ගන්නා සුළුය. මෙම නව බස නිර්මාණය කිරීමේදී ඔහුට ඇති අභියෝගය  සංකීර්ණ එකකි. ලංකාවේ මහා සංස්කෘතික, එනම් සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියෙන් සේම, ප්‍රධාන ධාරාවේ සිංහල ක්‍රිස්තියානි සංස්කෘතියෙන් ද තීරණාත්මකව වෙනස් මෙම කුඩා කතෝලික  ධීවර ප්‍රජාව සිංහල බසින් නවකතා කියවන අය හමුවේ විස්වසනීය ලෙස සහ වටහා ගත හැකි ලෙස ඉදිරිපත් කරන්නේ කෙසේද යන්න එක අභියෝගයකි. සිංහල බස ප්‍රධාන වශයෙන් බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි නිෂ්පාදනයක් නිසා සිංහලයෙහි එන සෑම සංකීර්ණ වචනයක්ම පාහේ බොහෝ විට බෞද්ධ ධ්වනි නගයි. එසේම සිංහලයෙන් නවකතා කියවන බහුතරය බෞද්ධයෝ වෙති. අනෙක් අතට සාමාන්‍ය සිංහල පාඨකයා අතර අතිශයින් උප සංස්කෘතික ධීවර ප්‍රජාවන්ගේ සංස්කෘතික ලක්‍ෂණ ගැන ඇත්තේ ඉතා අල්ප අවබෝධයකි. ඇතැම් විට ඒ අනවබෝධය අර අභ්‍යන්තරයෙහි වසන සිංහලයාගේ ආඩම්බරයටද හේතු වෙයි.

වෙඩිවර්ධන මුහුණ දෙන අභියෝගයේ අනෙක් පැත්ත ඊටත් වැඩි සංකීර්ණය. ඒ මෙයයි. මෙම නවකතාවේ ප්‍රධාන චරිතය, එනම් anils ghostකථක චරිතය කොළඹ සිට සිය පියා සොයා බත්තලංගුණ්ඩුවට යන්නේ පශ්චාත් නූතන ලෝක තත්වයට අනාවරණය වූ චරිතයක් ලෙස, මිලාන් කුන්දේරාගේ ජීවිතය අන් තැනක කෘතියට රැගෙනය. බත්තලංගුණ්ඩුව දූපත සහ එහි ජනයා අප වෙත ඉදිරිපත් කෙරෙන්නේ මෙම චරිතය ඔස්සේය. ඒ නිසා රචකයා මුහුණ දෙන ශෛලිමය අභියෝගය තවත් සංකීර්ණ වෙයි බත්තලංගුණ්ඩුවේ නූගත් ධීවර ප්‍රජාවගේ ලෝකයත් පශ්චාත් නූතන නාගරික තරුණයාගේ ලෝකයත් දෙකම එකවර දරා සිටිය හැකි ශෛලියක් නිපද විය යුතුය. මෙම කථක-චරිතය කවියෙකු ද වන බැවින් එම ශෛලිය කාව්‍යමයත්වයට පහසුකම් සපයන එකක්ද විය යුතුය.

වෙඩිවර්ධන ජයගන්නේ මේ සංකීර්ණ අභියෝගයයි. ඇතැම් විට අති-කාව්‍යත්වය සහ අති නාටකීය සංවාද නවකතාමයත්වය මරා දමන අවස්ථා ඇතත් සමස්තයක් වශයෙන් ඔහුගේ ශෛලියට පශ්චාත් නූතන ඇන්ටනී (කථකයා)ටත්, බත්තලංගුණ්ඩුව වාසීන්ටත් ජීවය දීමට මෙම ශෛලියට පුළුවන. ධීවරයන්ගේ මුහුද ගැන ඥානය එහි ඥානවිභාමය පදනම් සුණුවිසුණු නොකර නවකතා ව්‍යූහය වෙත ඇද ගැනීමට වෙඩිවර්ධන හරි අපූරු දක්ෂයෙකි. ඒ නිසා මා මුහුද ගැන සිංහලයෙන් කියවා ඇති ඉතාම රසවත් විස්තර ධීවර චරිතවල මුවින් නවකතාවට එයි.

නවකතාවක චරිත පවතින්නේ භාෂාව මත වුවද, චරිත නිරූපණය බෙහෙවින්ම කතා වින්‍යාසයට අයිති කාරියකි. චරිත වල සංකීර්ණතා මතු වන්නේ යම් යම් සිද්ධි වලට ඒ ඒ චරිත සම්බන්ධ වන ආකාරය මතය. බත්තලංගුණ්ඩුව නවකතාවේ ඉතා සිත් ගන්නා ලෙස අප හමුවේ ඉදිරිපත් වන්නේ වෙඩිවර්ධන ගේ ශෛලිය තුළිනි. බත්තලංගුණ්ඩුව වාසීන්ගේ බස වෙඩිවර්ධන  සිය නවකතා බස වෙත උකහා ගන්නා ආකාරය නිසා වැකියකින් දෙකකින්, කෙටි සංවාදයකින් සිත් ගන්නා චරිත මතු වී එයි. දැවැන්ත නාටකීය සිදුවීම් වලින් තොර මෙම නවකතාවේදී අපූර්ව චරිත, අපූර්ව ශෛලියක් ඔස්සේ නිරූපණය කිරීම වෙඩිවර්ධන ගේ ප්‍රතිභාවට සාක්ෂියකි. මෙම අපූරු ධීවර චරිත සමූහය ළගන්නා ලෙස අප හමුවේ මතු වන්නේ, තමන් නිරූපණය කරන ජනසමාජය වෙත වෙඩිවර්ධන දක්වන අවංක ආදරය නිසාය. එහෙයින් ඔහු කතාවේ ඇන්ටනී සේම ඒ ජනයා සමග අව්‍යාජ ලෙසම මිශ්‍රවන රචකයෙකි. ඔහු ඒ ජනයා වෙතට කොළඹ සිට එන සංචාරකයෙක් නොවේ. ඇන්ටනී කොළඹ සිට එන ප්‍රභූවරයෙකු සේ බත්තලංගුණ්ඩුවේ ජනයාගෙන් ඈත්ව ඔවුන්ගේ දුරස්ථ නිරීක්ෂකයා ලෙස ජීවත් නොවී ඔවුන් හා කයි බොයි, ඔවුන් හා ලිංගික සම්බන්ධතා පවත්වයි. ඒ සියලු කාරණා වලදී ඔහු අනුයන ආචාර ධාර්මික තර්කනය ඔහු කොළඹ සිට ගෙන එන එකක් නොවේ. බත්තලංගුණ්ඩුවේ වධ අචාරධාර්මික තර්කනයකි. කෑම ද, බීම ද, ලිංගිකත්වය ද පියා සහ පුතා බෙදා ගෙන රස විඳින, බෙදා ගෙන ජීවත් වන ආකාරය නවකතාව තුළ නිරූපණය වන්නේ සිත් ගන්නා විස්වසනීයත්වයකින් යුක්තවය. මෙම බත්තලංගුණ්ඩුව සදාචාරවාදී  ඇසට පෙනිය හැක්කේ පාපයේ දිවයිනක් ලෙසය. එහෙත් මෙම නවකතාවේ ආදර්ශ පාඨකයා, එනම් ඉන් අපේක්ෂා කෙරෙන පාඨකයා නම් මෙම දූපත අහිමි වූ අහිංසකත්වයේ දිවයිනක් ලෙසය. මෙම නවකතා හොඳින් විිඳිය හැකි තරම් ගතානුගතිකත්වයෙන් මිදුණ පාඨකයාට එහි  ධීවරයන් හා හැලී අරක්කු බොන්නට ද, ඔවුන්ගේ මාළු හොදි කන්නට ද, ඔවුන් සේම නිදහසේ පෙම් කරන්නට ද ආසාවක් ඇති වීම පුදුමයක් නොවේ. එසේ වන්නේ තම නවකතාව කිව හැකි හොඳම ශෛලිය වෙඩිවර්ධන ට හසු වී ඇති නිසාය.

මෙම දූපතේ අරුම පුදුම අව්‍යාජ්‍යයත්වය මෙම නවකතාව මත කෙතරම් හොඳින් මතු වී ඇත්ද යත් ඇතැම් විට එය නවකතාවේ සමබරතාව නසන අද්භුතත්වය වෙත යන්නට ඔන්න මෙන්න තරම් වෙයි.

51rVYKLHHjL._AC_UL320_SR198,320_සිංහලකම ද, බෞද්ධකම ද, සිංහල ජාතිය ද උදේ හවා තොරොම්බල් කරන ගිහි පැවිදි ටෙලි බණකාරයන්ගේ කෑකෝ ගැසීම් මැද සිංහල සංස්කෘතිය යැයි ඒ අය කියන “නිර්මල සංස්කෘතිය” අධි නිශ්චය වී ඇත. අප බෞද්ධ බව ද, සිංහල බව ද නිරන්තරයෙන් අපට මතක් කර දෙනු ලැබේ. මෙවන් පසුබිමක බත්තලංගුණ්ඩුව සිංහල සංස්කෘතියෙහි තවත් සුන්දර මුහුණතක් පෙන්වයි. කතෝලික දහමිනුත්, ධීවර වෘත්තියෙනුත්, මුහුද නම් විස්මිත ලෝකය හා සසහවාසයෙනුත් සැදුණ සංස්කෘතිය ද, සිංහල සංස්කෘතියටම අයිති විය යුතුය. මෙම දූපතෙහි ඇතැම් සිංහලයන් කතා කරන්නේ දෙමළ බස පමණි. මේ සංස්කෘතිය දූපතකට සීමා වී ඇත, එහෙත් එය මිලාන් කුන්දේරාට ද විවෘතය. සංස්කෘතින් කිසිවක් නිර්මලවත් අනිර්මලවත් නැති බව මෙම දූපතෙහි සංස්කෘති පවතින සැටියෙනුත්, එය මිශ්‍ර වන සැටියෙනුත් පෙනේ. ලංකාවේ බහු සංස්කෘතිකවත් බව ළගන්නා ලෙස මතක් කරදීම මෙම නවකතාවෙන් කෙරෙන තවත් වැදගත් දෙයකි. මෙය මෙම නවකතාවෙන් ප්‍රකටව මතු කරගන්නට තිබුණ තේමාත්මක මානයකි.

මෙම දූපතේ උප-සංස්කෘතික ලෝකය ගැන ධාරණාවාදී සාහිත්යික චිත්‍රයක් ඇඳීමේ කාර්යෙහි රචකයාම වශී වී යාම මෙම නවකතාවේ අන්තර්ගතය සහ තේමාත්මක අදහස් වෙත අඩු අවධානයක් යොමු කිරීමට හේතු වී ඇති ද යන ප්‍රශ්නය ඇති  වෙයි. ඇන්ටනි සිය පියා සොයා එන ගමන, ඔහු හමු වීම, ආපසු ඔහු හැරයාම හො නොයෑම නවකතාවේ අන්තර්ගත කතා පුවතයි. මෙම ගමනෙහි, සොයා යාමෙහි, හමුවෙහි සහ පියාගේ ලිංගික සහකාරිය ආක්‍රමණය කිරීමෙහි ඇති තේමාත්මක අර්ථ මොනවාද, මේ කතා පුවත සංකීර්ණ සමස්තයක් ලෙස ගොඩ නගන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්න ගැන රචකයා යොමන්නේ අඩු අවධානයකි. තම බිරිඳගේ සහ මවගේ කුණු වෙමින් පවතින මළ කඳ වැලලීමට එය රැගෙන හැතැම්ම සිය ගාණක් ඈත ඇගේ මව් ගමට යන සැමියා සහ පුත්තු ෆෝලක්නර්ගේ ඈස් අයි ලේ ඩයිං නවකතාවට දෙන්නේ මිත්‍යා කතාවක ගැඹුරකි. එය සත්‍ය සොයා ඉඩිපස් යන ගමන ද, ආදරය සෙයා යුලිසිස් යන ගමන ද සිහි කරයි. සිය පියා සොයා ඇන්ටනී යන ගමන ද, පියා බත්තලංගුණ්ඩුවට පසු බැස සිටීමද යන කතා පුවතේ කොටස් යම් තේමාත්මක සමස්තයක් වෙත එක් කළ නොහැකිද? මේ ප්‍රශ්නය මා සිත ඇති කළද බත්තලංගුණ්ඩුව  මෑතකදී මා කිය වූ අපූරු නවකතාවක් බව ලියන්නේ හරිම සතුටිනි.

– ආචාර්ය ලියනගේ අමරකීර්ති

2008 ජූලි

සිතුවිලි

 

by Dan Quintana

සිතුවිලි අහුරකට අත තියා
වළාකුළු වෙන්නැයි පවසමි

දැන් මගේ ඒ සිතුවිලි
ආකාශයේ ඇවිද යයි

අහසේ පාවෙන
මගේම සිතුවිල්ලක් බලා මා දෙස
කියයි මේ ලෙස හිමිහිට
“උඹ තිතක්”

“කියමි මම මගේ ඒ සිතුවිල්ලට
විශ්වයේ තිතක් වන් ලෝකයක
ලෝකයේ තිතක් වන් දූපතක
තිතක්වත් නොවෙනා කොදෙව්වක
හිතක් වන්නේ කෙලෙසද?”

ඒත් සිතුවිලි මිත්‍රය!
ඔබ තිතක්
හිතක් පපුවක් තියෙන

(බත්තලංගුණ්ඩුව)